september 2020

Luisteren naar je Hart

29 september 2020/1 Reactie/in GRASvitaal, stresspreventie/door gras training

Luisteren naar je Hart vergroot je Vitaliteit

Binnen het vitaliteitsmodel van GRAS staat de as, Bewust Zijn – Hart zaken centraal. Bewust-zijn en Hart-zaken zijn onlosmakelijk verbonden met ons mensen. Het maakt ons mens dat ons onderscheid van andere zoogdieren. Wij zijn sociale dieren. Wanneer we solitair zouden leven, zoals reptielen doen, zouden we geen mensen zijn.

Een mens alleen is geen mens!

Levinas, een Frans-joodse filosoof van Litouwse afkomst, zei het al: “Het is niet jij die de wereld een plaats geeft, maar het is de Ander, die jou aanspreekt, appelleert en jou een plaats geeft”. Levinas zag het gelaat als de poort waarlangs het contact met de Ander zich afspeelt. Vrij vertaalt zegt hij: “In het gezicht van de ander herken ik mezelf” of “door de ander ben ik”

In de taal van de Maya’s betekent lak’ech: “Ik ben een andere jij”

Onder hartzaken versta ik alles wat er nodig is om contact met jezelf en (daarmee) de ander te maken.
Het is vanuit onze biologie overduidelijk dat we de ander nodig hebben om vitaal te kunnen leven. We zijn onderdeel van een systeem wat we samen vormen met andere mensen om ons heen. Om te overleven hebben we elkaar nodig. Om gezond te blijven hebben we sociale interactie nodig!

Leven vanuit je hart is contact maken met jezelf en de ander. Dat gaat niet zonder elkaar. Hoe zit dat? Door te leven vanuit je hart kun je sociale betrokkenheid tonen. Van sociale betrokkenheid, compassie, empathie krijg je energie en dit levert vitaliteit op.

(Daarom doen de huidige afstands- en gezichtsbeperkende maatregelen (of ze nu wel of niet nodig zijn) een ernstige afbreuk aan onze vitaliteit. Ze gaan dwars in tegen een menswaardig bestaan. Reden genoeg om goed in contact te blijven met jezelf en de ander!!! Hou je Vitaliteit hoog in het vaandel!)

Contact met de Ander is goed voor je Vitaliteit

Onder anderen Sheldon Cohen, Amerikaanse psycholoog, heeft via verschillende onderzoeken het verband gelegd tussen sociale verbanden, – interactie, – ondersteuning en integratie en de invloed van deze aspecten op de gezondheid en immuniteit van mensen. Uit een onderzoek van de Carnegie Mellon University (CMU) in Pittsburgh waar ze leiding aan gaf deden 404 gezonde volwassenen deel. De conclusies uit het onderzoek:

Knuffelen is een positieve vorm van sociale interactie, waarmee je op een fysieke manier je genegenheid toont. Het zorgt niet alleen voor een gevoel van veiligheid en positieve emoties, maar het is ook nog eens goed voor je gezondheid. Knuffelen kan helpen om ziekten en infecties te bestrijden en je immuunsysteem een boost geeft. Mensen die meer sociale steun en meer knuffels kregen waren beter beschermd tegen stress en stress-gerelateerde infecties. Wie toch ziek werd, maar tegelijkertijd veel knuffels kreeg, vertoonde minder ernstige symptomen. (bron Medical Daily)

Uit studies van de WHO blijkt ook dat sociale isolatie en uitsluiting geassocieerd wordt met vroegtijdig overlijden en slechtere kansen om een hartaanval te overleven. Het gebrek aan hechte relaties kunnen leiden tot een slechtere mentale en psychische gezondheid. Een studie toont aan dat in een gemeenschap met meer sociale cohesie minder hartziekten voorkomen. Wanneer sociale cohesie afneemt, nemen de hartziekten toe. Daarnaast kunnen voorzieningen voor ontmoeting en sociale interactie geestelijke gezondheid verbeteren, zo stelt de WHO.

Wat kan je doen om aandacht aan je Hart te besteden? Even iets over de plaats van ons hart als orgaan in ons lichaam.

Het Hart stuurt ons Brein

Porges beschrijft in zijn polyvagaaltheorie dat het pasgeboren kind gebruik maakt van wat hij noemt het Sociale betrokkenheidssysteem. De baby maakt contact met de ouder doordat het geluiden en grimassen, glimlachen maakt, huilt, kirt en oogcontact zoekt met de ouder. Deze ‘neurale regulatie’, geeft in samenwerking met de gezichtsspieren belangrijke sociale signalen af. Ze zijn bedoeld om sociale interactie met de verzorger mogelijk te maken. Wij als pasgeboren kinderen doen dit natuurlijk niet voor niets. Wanneer we klein zijn, opgroeien en tijdens de rest van ons leven, hebben we naast zuurstof, eten en drinken ook sociaal contact nodig om te overleven!

Porges beschrijft in zijn Polyvagaaltheorie de werking van het Sociale betrokkenheidsysteem. Het laatst ontwikkelde deel van een deel van ons zenuwstelsel (het ventrale deel van het parasympathische zenuwstelsel) bepaalt iemands bewustzijn en alertheid (=aanwezigheid). Dit systeem maakt een directe verbinding tussen ons Hart en een onderdeel van (ook weer) het laatst ontwikkelde deel van onze hersenen, de cortex. Dit deel regelt vervolgens weer de bewegingen van al onze gelaatsspieren, oor en kauwspieren, die van het strottenhoofd en de keelholte en het kantelen van ons hoofd.
Al deze delen van het sociaal betrokkenheidssysteem vormen een snelweg tussen Hart en gelaat. We kunnen daardoor snel betrekkingen met onze omgeving en sociale relaties aangaan vanuit ons Hart.

Die Levinas had het nog niet zo gek gezien met: het gelaat is de poort waarlangs het contact (vanuit het hart) met de Ander zich afspeelt.

Het zijn niet onze gedachten

maar ons hart dat ons kan leiden.

En raad nou ‘s wat: het ventrale gedeelte van ons (parasympathische) zenuwstelsel, deze snelweg (via de nervus vagus), stuurt maar voor een klein deel informatie van delen van de hersenen naar het hart (en longen) maar het grootste deel van deze snelweg wordt gebruikt om informatie van deze organen; het hart en de longen naar de hersenen te sturen. Onze hersenen sturen niet het hart aan, het hart stuurt ons brein aan!

Het parasympatische deel van het zenuwstelsel, daar waar deze snelweg onderdeel van is, is actief wanneer we ons veilig voelen en geen stress ervaren. Hoe actiever het ventrale deel kan zijn, hoe rustiger ons hart is, hoe beter we kunnen communiceren. Andersom: hoe meer ontspannen we kunnen communiceren hoe meer het ventrale gedeelte van ons (parasympathische) zenuwstelsel tot rust komt en rustige signalen naar ons hart stuurt.

Tijdens meer dan 500 communicatietrainingen die ik in de afgelopen 15 jaar als trainer begeleidde werkte ik naast de communicatieve vaardigheden met de deelnemers ook aan stressregulatie. Het bleek dat in de korte duur van één dag deelnemers, na oefeningen die voor stressreductie zorgden, nog beter in staat waren om empathisch en met compassie te reageren op de ander (de acteur). Dit bleek duidelijk veel minder het geval als ik het onderdeel stressreductie achterwege liet.

Ook binnen de Traditionele Chinese Geneeswijzen wordt het hart gezien als de heerser van al onze organen en wordt het gezien als de zetel van ons bewustzijn (de Shen). En zeggen de “oude” Chinezen: het hart opent zich in de tong (beeld voor onze communicatie met de ander!)

Onze grootste reis die we in ons leven maken is die

van ons Hoofd naar ons Hart en is slechts 30 cm lang

Deze weg wordt een stuk eenvoudiger wanneer we de weg andersom nemen, die van ons hart naar het hoofd. Emotionele ontspanning, vitaliteit, verbinding met onszelf en de Ander vinden we wanneer ons Hart coherent is met wie we zijn en wat we willen.

Uit de grond van ons Hart groeit altijd iets moois!

Aandacht voor je Hart, hoe doe je dat?

Gebruik je hersenen (cortex) voor dat waar ze voor bedoeld zijn: plannen maken, logisch nadenken, enz. Wanneer je je gedachten te vroeg inzet, om je Hart van commentaar te voorzien, kunnen het “draken” worden die jou bestrijden en waarmee je het gevecht aan gaat. Dan werken ze tegen je en versterken ze alleen maar je pantser en je ego, waardoor je je zelf beperkt.

Hartzaken om aandacht aan te besteden:

Sta vaker stil bij de momenten wanneer je je gelukkig voelt
Gebruik je focus en concentratie om je te richten op (delen van) je lichaam, het hier en nu of je omgeving.
Ervaar en voel hoe het is om contact met je hart te maken
Maak meer contact met je lichaam en ervaar hoe dat voelt
Maak vaker contact met het moment van het hier en nu en ervaar wat je voelt
Maak vaker contact met je omgeving via je zintuigen en ervaar wat de omgeving met je doet
Maak direct spontaan contact met de Ander en laat je bedenkingen thuis
Wanneer voel jij je op je gemak, veilig, tevreden? Zoek die situaties vaker op
Zet steeds opnieuw de gedachtestroom stil en ga terug naar de ervaring
Wanneer de gedachte er is, volg niet de emotie die daarop volgt
Sta open voor waar je hart naar uit gaat, in plaats van je oordeel over iets of bevestiging van je eigen beeld van jezelf, je ego.
Voer geconcentreerd bewegingen in het hier en nu uit en concentreer je volledig op wat je voelt gebeuren in (delen van) je lichaam
Doe regelmatig iets wat lichaam, geest en hart verbindt: Yoga, zingen, Qi gong, ontspannen sporten, wandelen, fietsen, meditatie, ademhalingsoefeningen
Zoek dagelijks contact met de anderen en met natuurlijk met degenen die belangrijk voor je zijn en oefen met nabijheid en je verbonden voelen met de ander
Wanneer je contact met de Ander maakt verplaats je in haar/zijn schoenen en zie en ervaar, bij benadering, de wereld zoals de ander dat ervaart en je maakt contact met wat jouw hart raakt.

En als laatste en daar begint het mee:

We kunnen niet van anderen houden als we niet van ons zelf houden. Wanneer je jezelf voldoende liefhebt is de Ander liefhebben “gumakkullukkur”!

Ik besta zoals ik ben, dat is genoeg.

Als niemand anders ter wereld zich van mij bewust is, ben ik tevreden.

En als iedereen zich van mij bewust is, ben ik tevreden”

Uit Leaves of Grass van Walt Whitman

Meer van dit soort prachtige citaten in het boek “Liefde 2.0, de kracht van positieve verbondenheid” van Barbara Fredrickson. Het boek legt op een eenvoudige manier uit hoe emoties inwerken op ons brein en ons lichaam, maar ook hoe we zelf micromomenten van liefde kunnen creëren. Een aanrader!.

GRAS en werken aan Hartzaken

In sessies van GRAS zoeken we met jou hoe je nog beter contact kan maken met je Hart en hoe je technieken in kan zetten om je Hart tot rust te brengen wanneer je bijvoorbeeld last hebt van stress. Dat combineren we met andere delen uit het Vitaliteitsmodel: Bewustwording, Beweging, Voeding en dus ook Ademhaling, Inspiratie en Doelen stellen. Alles in dienst van jouw vitaliteit.

Wat we in het moment via ons hart ervaren en voelen is zuiverder dan wat we voelen en ervaren door het denken. Wanneer we geëmotioneerd zijn; boos, bang, bedroefd of opgewonden blij, verandert het ritme van ons hart. Wanneer je liefde, waardering en geluk in je Hart ervaart wordt het ritme gelijkmatiger. En wordt jij rustiger en kan je helderder nadenken. Deze hartcoherentie kunnen we meten. GRAS maakt gebruik van de HeartMAth methode. (Kijk ook op www.grasvitaal.nl/meten is weten).

We meten ook je bloeddruk en hartslag. We geven je technieken mee waardoor je invloed uit kan oefenen op je gemoedsrust en het in verbinding staan met de Ander.

Bijsluiter

GRASVitaal richt zich op preventie om ziekte te voorkomen! Deze informatie is niet ter vervanging van een consult of behandeling bij ziekte. De geboden informatie kan niet worden gezien als vervanging van een consult of een behandeling bij een huisarts of specialist, maar is slechts een bron van algemene informatie. Raadpleeg bij lichamelijke- of psychische klachten altijd of minstens ook je eigen huisarts.

Nog meer informatie

GRASVitaal ziet vitaliteit als levenskracht die voor energie, groei, ontwikkeling en gezondheid zorgt. Omgekeerd zorgt een goede gezondheid voor optimale vitaliteit.

GRASVitaal houdt zich bezig met Bewustwording, Beweging, Voeding (eten en frisse lucht), Hartzaken (verbinding met jezelf en de ander) Inspiratie en Doelen stellen (zie ook www.grasvitaal.nl). Alles in dienst van onze vitaliteit.
We doen dat vanuit een holistische visie. GRASVitaal maakt daarbij gebruik van Oosterse (o.a. Traditionele Chinese Geneeswijzen) en Westerse kennis. Onze geest, brein, organen, zenuwstelsel, immuunsysteem, bewegingsstelsel, bloed- en energievoorziening, ons gevoel van welbevinden, onze emoties, onze omgeving, alles beïnvloedt en heeft verband met elkaar.

We geven algemene tips om Bewustzijn te vergroten in onze omgang met Beweging, Voeding, Hartzaken, Inspiratie en Doelen stellen. De tips dienen om ziek zijn te voorkomen of te verlichten en vitaal te blijven.

In het oude China werd de dorpsdokter alleen betaald wanneer de mensen gezond bleven. Wanneer ze ziek werden deed hij het niet goed en stopte zijn inkomen! In plaats van dat er verdiend wordt aan zieke mensen!

Alle tips zijn gebaseerd op kennis en ervaringen. Veel hangt verder af van hoe vitaal jij bent en wat jou in jouw situatie het beste helpt. Bepaal zelf welke tip voor jou interessant is om uit te proberen en ervaar zelf wat het effect op jou is.
Wil je een advies, traject of behandeling op maat: bel of mail me en we maken zo nodig een afspraak. Misschien is alleen dat telefoontje voldoende. Dan zijn er geen kosten aan verbonden. Tarieven voor afspraken en behandelingen: Live, per videobellen of per telefoon: € 0,50 tot € 1,50- per minuut. Afhankelijk van je inkomen!

Ik werk samen met een groot netwerk van therapeuten en coaches die ook holistisch werken. Wanneer mijn tips of behandelingen niet voldoende zijn of wanneer deze bij voorbaat niet aansluiten bij wat jij nodig hebt, verwijs ik je door!

CONTACT

Dirk Keuning; 06-83679031; dirk@grastraining.nl; via contactformulier.

Kijk anders ook even op https://grastraining.nl/grasvitaal/

Volg de komende tijd nieuwe tips op gebied van Vitaliteit: facebook

Meer weten over Dirk: https://grascoaching.nl/over-dirk

Haal alles uit water

9 september 2020/in GRASvitaal/door gras training

We bestaan wel voor 60-70 % uit water. Het zou gek zijn om het daar niet over te hebben.

Water om te drinken

Hoe kan het drinken van water bijdragen aan onze vitaliteit?

Wanneer je genoeg water drinkt voorkomt het uitdroging. Uitdroging gebeurt sneller dan je denkt. Uitdroging kan duizeligheid, misselijkheid, een droge mond en een gevoel van uitputting veroorzaken. Drinken van water is een simpele manier om vermoeidheid tegen te gaan.
Water is goed voor alle organen, je huid, de spijsvertering, het transport van voedingsstoffen en voor een goede temperatuur van je lichaam.
Water is goed voor een helder brein. Onze hersenen bestaan voor 90 % uit vocht. Te weinig vocht in je hersenen veroorzaakt hoofdpijn en verlies van belangrijke mentale taken als bijvoorbeeld het voeren van gesprekken, auto rijden, je concentreren op je werk, enz.
Water helpt de gewrichten soepel te houden.
Er zijn aanwijzingen dat veel water drinken de kans op blaaskanker, borstkanker en darmkanker verkleint
Water drinken ondersteunt de omzetting van vetten, vetverbranding en koolhydraten in energie. Vocht is namelijk nodig voor de spijsvertering. Te weinig vocht heeft minder omzetting naar energie tot gevolg
Afvoeren van afvalstoffen. We krijgen nogal wat gif binnen via verontreinigde lucht en voeding. Water helpt de afvalstoffen af te voeren. Zie ook verderop bij PH waarden.
Water kan helpend zijn bij het afvallen
- Wanneer je afvalt komen opgeslagen afvalstoffen vrij uit het lichaamsvet, voldoende water drinken helpen deze af te voeren.
- Honger en dorst is door het lichaam soms moeilijk te onderscheiden. Bij het water drinken kan het hongergevoel afnemen.

De hoeveelheid

Drink door de dag heen voldoende; hoeveel is dat? Voor een volwassene tussen de 1,5 tot 2 liter vocht per dag. Andere dranken tellen ook mee.

Wanneer

Start de dag met het drinken van een glas water.

Je krijgt meer energie
Je verlies ’s nachts veel vocht door ademhalen en zweten. Gelijk na het opstaan je voorraad aanvullen helpt gelijk al deze achterstand in te lopen
Het voert de afvalstoffen af die gedurende de avond en nacht zijn vrijgekomen uit je voeding. Probeer de rest van de hoeveelheid water over de dag te verdelen.

Temperatuur

Ja, dat is even een onderwerp. Veel mensen zweren bij het drinken van (ijs) koud water. Wanneer het buiten warm is, is het begrijpelijk dat je dat even doet voor je gevoel van afkoeling. Heel veel koud water drinken geeft overigens het omgekeerde effect. Het lichaam reageert daar met warmte op. Je gaat je dan juist warmer voelen.
Bij normale temperaturen heb je dat gevoel van afkoeling niet nodig. Toch staan er op menig kantoor drinkapparaten waar koud of zelfs ijskoud water uitkomt. Heel raar. Water dat kouder is dan je lichaamstemperatuur moet opgewarmd worden door het lichaam. Dat kost dus energie. Deze energie wordt vooral onttrokken aan de spijsverteringsorganen maag-milt en alvleesklier. Deze organen hebben hun energie hard nodig voor de spijsvertering of om uit te rusten. Deze organen onttrekken dan warmte (=energie) uit de rest van het lichaam. Wanneer je door de dag heen steeds koud (-er dan je lichaamstemperatuur) water drinkt geeft dat elke keer een dip (ook al is het maar weinig) in de totale benodigde energie voor het hele lichaam. Drink het liefst water op kamertemperatuur of zelfs warmer, zoals je lichaamstemperatuur. Dan hoeft het lichaam minder hard te werken. Logisch en simpel.

PH waarden

Er is veel te doen over de zuurgraad van het water.

Wanneer je (veel) last van stress, hoofdpijn, vermoeidheid, slaapproblemen, eczeem, acne, rugpijn hebt, denkt dat je teveel afvalstoffen in je systeem hebt of gewoon al wat ouder bent dan zou het kunnen zijn dat je “verzuurt”. Drink eens tijdelijk (1 tot 2 maanden) of regelmatig wat meer basisch water en ervaar of dit verschil maakt. Zuur water heeft een Ph waarde van minder dan 7. Basisch of alkalisch water heeft een PH waarde hoger dan 7. Andere namen die voor basisch water worden gebruikt zijn geïoniseerd water, alkalisch water of Tangenwater (= een merknaam). Wij houden het bij basisch water.

Wat gebeurt er bij het drinken van basisch water

De meeste gif- en afvalstoffen zijn positief geladen en hechten zich van nature aan het lichaam, dat als geheel negatief geladen is. “Das nie handig”. Basisch water heeft meer negatieve zuurstof-ionen. Als je regelmatig verspreid over de dag slokjes van dit water neemt zullen de positief geladen gif- en afvalstoffen zich aan de negatieve zuurstof-ionen van het basisch water hechten en daarmee het lichaam verlaten. Het lichaamsweefsels wordt dan systematisch gereinigd.
Ons drinkwater heeft gemiddeld een waarde van 7 (PH neutraal). Wanneer je echt gezond eet en bent is het drinken van basisch water niet echt nodig. Immers een gezond lichaam kan zelf voor haar eigen ideale zuurgraad zorgen. Het gaat om de balans tussen zuur en basisch. Te basisch is voor het lichaam evengoed slecht.
Maar… wanneer je voedingspatroon te zuur is of wanneer het te veel gifstoffen bevat (en dat is beide, met de huidige gangbare aangeboden voeding al snel) of wanneer je last hebt van een van de eerder genoemde klachten kan basisch water het evenwicht herstellen. Wij zeggen: probeer het eens en ervaar zelf welk effect het op je heeft. Je hoeft er in elk geval geen duur apparaat voor te kopen, zoals veel aanbieders beweren!

Hoe zelf op een eenvoudige manier basisch water maken

Kook water 15 tot 20 minuten en giet het in een thermoskan. Roestvrijstalen thermoskannen zijn prima. De thermoskan houdt het water de hele dag basisch. Drink 1 of twee sokjes om het half uur de hele dag door zoals je thee drinkt.
De totale hoeveelheid basisch water die je nodig hebt voor een dag komt neer op 600 tot 750 ml. Dit speciaal bereide water is geen vervanging voor normaal drinkwater. Het hydrateert de cellen niet zoals normaal water doet, het lichaam gebruikt het alleen om de weefsels te reinigen.
Je kunt deze methode gebruiken telkens als je je niet goed voelt of je simpelweg energieker en helderder wilt voelen. Als je overgewicht hebt, kan deze reinigingsmethode je helpen om in korte tijd kilo’s lichaamsafval kwijt te raken.

Water om te wassen, douchen en in te zwemmen

Te veel en te lang warm douchen en gebruik van te basische zeep heeft een negatieve werking op ons immuunsysteem. Het vele (dagelijkse) en lange douchen is niet goed voor microben die op onze huid zitten. Deze microben zorgen onder andere voor het aantrekken van vitaminen en andere nutriënten die we nodig hebben om te overleven en die het immuunsysteem helpen om gevaarlijke stoffen te herkennen en het produceren van antivirus stoffen. Wanneer we vaak douchen en deze microben dus verwijderen, verstoren we dit proces.

Onze huid heeft een PH waarde (daar is ie weer) tussen 5 en 6. Onze huid is van nature licht zuur. Dat beschermt de huid namelijk tegen infecties, irritaties, allergieën en uitdroging. Water heeft een PH waarde van 7 of hoger. Het kost na het douchen weer tijd (30 min tot een paar uur) om de zuurgraad weer tussen de 5 en de 6 te krijgen.

De temperatuur: het beste is de lichaamstemperatuur van 37 graden te gebruiken. Bij te heet water lost het natuurlijke vetlaagje van onze huid sneller op. Daardoor raakt de huid nog sneller vocht kwijt en droogt deze makkelijker uit. Warm douchen beter niet langer dan 7 – max 10 minuten.

Dus hoewel douchen ervoor zorgt dat we ons fris voelen en goed ruiken, doen we ons lichaam met teveel en te lang warm douchen eigenlijk meer kwaad dan goed. Was en douche je lichaam met mate! Een dagje overslaan kan prima! Of probeer eens de koude douche, …..brrrrrrr

Koud douchen of zwemmen in “natuurwater”

Koud douchen; sinds 2012 douche ik elke ochtend gemiddeld 7 minuten koud. Welk effect heeft dat op mijn vitaliteit?

Doordat mijn lichaam het koud krijgt gaat de energiemotor van mijn lichaam aan om het warm te houden. Na afloop krijg ik daardoor in de vroege ochtend een energieboast. Ik start de dag fris en energiek.
Voor 2012 was ik 1 – 2 keer per jaar verkouden en af en toe had ik ook een jaar een griep te pakken. Sinds 2012 heb ik geen griep meer gehad en ben ik in de afgelopen 8 jaar hooguit drie keer verkouden geweest. Die keren duurde de verkoudheid 2 tot 3 dagen. Vroeger duurde dat wel 2 weken.
Ik ben afgevallen tot een, voor mijn lengte, normaal gewicht. Mijn BMI daalde van 30 naar 23!

Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat dagelijks koud douchen de hoeveelheid bruin vet vergroot en wit vet doet afnemen. Hoe meer bruin vet je hebt hoe beter je immuunsysteem werkt.

Uit een grote Nederlandse studie is gebleken dat 30 dagen koud afdouchen (tot 90 sec) leidt tot 30 procent minder ziekmelding.

Een duik in het koude water

O, ja en dan heb ik ook nog een collega-vriend die elke keer als ik met hem werk enthousiast vertelt dat hij elke ochtend een duik in het IJ (A-dam) neemt. Alleen of met een andere collega. Dat kan natuurlijk ook! Moet je wel een soort van IJ in de buurt hebben. Wanneer ik met hem werk is hij altijd(!) scherp. Fijn hoor zo’n collega.

Water in de avond

Water in de avond gebruiken voor een warm voetenbad.

Wanneer je je moe en lusteloos voelt: neem ’s avonds tussen 19 en 21 uur een warm voetenbad. Het geeft energie en werkt ontspannend. Op de voeten liggen veel acupunten. Deze worden dan geactiveerd. Doe een beetje zout in het warme water of lavendelolie, dat versterkt het effect. Het helpt bij:

Slaapproblemen
Verlicht de hoofdpijn
Lage rugpijn
Het versterken van het immuunsysteem
Helpt bij uitputting en vermoeidheid
Bevordert de bloedcirculatie.

Verwarm het water tot minimaal je 37 graden of iets hoger tot 40 graden, zodat het nog lekker voelt aan je voeten. Zorg dat de enkels ook onder water zitten, daar zitten belangrijke acupunten (met name die de niernenergie stimuleren, goed tegen lage rugpijn en vermoeidheid). Houd je voeten ongeveer 15 tot 20 minuten in het warme water. Vul af en toe aan met heet water wanneer het teveel afkoelt. Droog na afloop je voeten goed af, masseer ze nog een beetje (of beter, laat dat doen wanneer er iemand voorhanden is) en leg ze ongeveer 20 minuten wat hoger neer.

Slaap lekker!

Waar water al niet goed voor is!