Van Angst naar invloed uitoefenen op het COVID-19 virus.

Invloed op jouw Vitaliteit

Ik las vorige week dat een kwart tot een derde van de mensen bang is om besmet te raken door het Covid-19 virus. Er is angst. Ik merk het ook in mijn kring van familie, vrienden en kennissen. Angst (maar ook elke andere emotie) heeft een negatieve invloed op onze immuniteit. Angst is een slechte raadgever voor Vitaliteit.
We zouden bijna gaan denken dat ziek worden door dit virus alleen maar tegen te houden is door de maatregelen van de overheid en de komst van een vaccin. Maar er is meer onder de zon! Je kunt ook zelf invloed uitoefenen op je Vitaliteit om zo de kans om ziek worden door het COVD-19 (en andere virussen) te verkleinen! Hoe dan?

We willen allemaal gezond blijven, willen onze familieleden en dierbaren in onze armen blijven sluiten, we willen dat de tijd van angst en maatregelen voorbij gaat. GRASVitaal gaat voor bewustwording van alle mogelijkheden om zelf keuzes te maken bij het verkleinen van de kans om ziek te worden. Wij mensen zijn goed in staat om ook zelf te overwegen welke informatie wel en niet kan helpen.

Daarom via deze weg een korte verzameling van een aantal niet onbelangrijke voedingstips om je immuniteit te versterken. Ik wens je minder angst en een groter gevoel van veiligheid door een beroep te doen op je eigen gezonde verstand. Go for it!

De onderstaande tips passen in de visie van GRASVitaal bij het maken van keuzes die gaan over:

  1. Vitaal blijven.  
  2. Wanneer je weerstand laag is of je denkt dat je vatbaar bent voor een virus
  3. Te weten wat je kunt doen wanneer je lichte verschijnselen van verkoudheid / griep krijgt of hebt, misschien veroorzaakt door Covid-19
  4. Wanneer je ziek bent door Covod-19
  5. Te weten wat je kan doen wanneer een besmetting door het Covid-19 virus een feit is en wanneer je nog in de eerste fase bent van de ziekte.

De aangegeven tips zijn een ruwe samenvatting van informatie en ervaringen opgedaan sinds 15 maart 2020 en van een aantal van ver daarvoor. Ze worden door medici en virologen uit verschillende landen als helpend gezien. Ze worden tot nu toe onderbelicht in het reguliere nieuws. Daarom hier maar even de schijnwerpers er op!

1. Vitaal blijven

Hier wil ik het kort houden omdat er genoeg adviezen op internet te vinden zijn om via voeding een gezonde leefstijl te vinden of te houden. Naast een gezonde Voeding is bewustzijn van je leefstijl in het algemeen van invloed op je Vitaliteit. Dus naast Voeding je manier van Ademhalen en de hoeveelheid frisse niet vervuilde lucht die je binnenkrijgt. Andere pijlers van Vitaliteit zijn: voldoende en gezond Bewegen; niet alleen fitness en hardlopen, maar ook ontspannende beweging als wandelen, Yoga, Dansen of bijvoorbeeld Qi Qong. Naast bewegen ook de juiste hoeveelheid aandacht voor ontspanning. En dit laatste vooral ook in combinatie met sociale contacten; aandacht voor Hartzaken en het opdoen van Inspiratie, Doelen stellen en focus.

Wat je aan voeding inneemt bepaalt jouw weerstand  

In het algemeen geldt dat de gemiddelde waarden van voedingsstoffen in biologische groenten vaak wel tot 5 x hoger liggen dan dezelfde producten in de gemiddelde supermarkt! Eind 1900 is aangetoond dat de voedingswaarde van ons voedsel sinds het in gebruik nemen van kunstmest (1910) met 46 % is afgenomen! Los nog even van het effect van bestrijdingsmiddelen. Dat we sinds begin 1900 minder immuniteit opbouwen is daarom niet zo gek!   

Verder maak ik hieronder een onderscheid tussen de dagelijkse aanbevolen hoeveelheden en de hoeveelheid om je immuniteit een boost te geven. De hoeveelheden die je via supplementen in neemt zijn bij voorkeur tijdelijk. Wanneer je twijfelt vraag advies bij een voedingsdeskundige of je huisarts.      

Onderstaande voedingsadviezen en informatie komen in hoofdzaak van de site: www.zelfzorgcovid19.nl. De adviezen die daar worden gegeven worden ondersteund door 141 medici en paramedici: https://zelfzorgcovid19.nl/medici/

2. Wanneer je weerstand laag is of je denkt dat je vatbaar bent voor een virus

Bijvoorbeeld door toegenomen leeftijd, (aanleg voor) een chronische ziekte of door een slordige leefstijl waardoor chronische tekorten optreden en je immuunsysteem verzwakt raakt.

Quercetine
Quercetine is een flavonoïde, die planten en vruchten hun prachtige kleur geven. Quercetine is één van de kostbaarste flavonoïden! De gebruikelijke inname van quercetine via onze voeding ligt tussen 5 mg en 40 mg per dag, maar een inname van 200-500 mg / dag is mogelijk met een hoog gebruik van groenten en fruit, vooral wanneer de schil wordt geconsumeerd.
De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Quercetine om je immuniteit een boost te geven voor een volwassene is wel 1000 mg. Best wel veel. Dit gedurende maximaal 12 weken. Tot 722 mg per dag gebruiken is quercetine veilig. Over een langere periode grotere hoeveelheden gebruiken kan de nierfunctie nadelig beïnvloeden. Quercetine kun je innemen via supplementen; de aanbevolen 1000 mg per dag om je vitaliteit te verhogen haal je anders nooit. Of je wilt een pond kappertjes per dag eten :-). Over supplementen meer bij het volgende punt: 3. Wanneer je lichte verschijnselen van verkoudheid hebt. Kijk maar in de tabel hieronder om te zien hoe relatief weinig quercetine er per 100 gram in een voedingsmiddel zit.
Okay, wanneer je het dus nog even zonder supplementen wilt doen bedenk dat Quercetine vooral voorkomt net onder de schil. Bij citrusvruchten is het dus te vinden in het zachte witte gedeelte, wat we er meestal afhalen. Niet doen zou ik dan zeggen. Eet het gewoon ook op.
Wanneer je biologisch, dus onbespoten voedingsmiddelen gebruikt is het verder raadzaam zoveel mogelijk of alles van de schil mee te eten. Verder komt deze super flavonoïde vooral voor in bijvoorbeeld rode wijn, thee, uien, boerenkool, tomaten, broccoli, groene bonen, asperges, appels en bessen.
Hieronder een lijst van voedingsmiddelen waar quercetine ook inzit met de hoeveelheid Quercetine in mg per 100 gram.

per 100 gram mg quercetine
Kappertjes 234
Carobvezel 58
Dille 55
Koriander 53
Rode ui 32
Rode wijn 32
Waterkers 30
Boerenkool 23
Boekweit 23
Appels 19
Cranberries 15
Zwarte pruimen 12
Zoete aardappels 10

Kijk ook op: https://www.ahealthylife.nl/de-top-12-voedingsmiddelen-met-de-meeste-quercetine en http://www.preventievegezondheidszorg.com/quercetine.php.

Zink

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is normaal ongeveer 9 mg per dag. Voor een boost aan je immuniteit is 15 mg per dag nodig. Ook hier geldt dat je dit via een supplement kan innemen, maar je kan ook voldoende van de volgende voedingsmiddelen tot je nemen.

  • Vlees
  • Kaas
  • Graanproducten
  • Noten
  • Schaal- en Schelpdieren: oesters, garnalen en mosselen.

Kijk op https://www.ahealthylife.nl/de-top-12-voedingsmiddelen-met-de-meeste-zink/ Voor de hoeveelheden mg Zink per 100 gram van het voedingsmiddel.  

Vitamine C

Vitamine c is de gangbare naam voor ascorbinezuur. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Vit C is 65 tot 90 mg per dag. Voor een boost aan je immuniteit kun je gaan tot 1000 of zelfs 2000 mg per dag. Eet vooral veel fruit, fruit, fruit en verse (biologische) groente, groente, groente en groente.

Kijk op: https://www.ahealthylife.nl/de-top-12-voedingsmiddelen-met-de-meeste-vitamine%20C/ voor de hoeveelheden mg Vitamine C per 100 gram van het voedingsmiddel.   

Vitamine D

Vitamine D is nodig om calcium uit de voeding in het lichaam op te nemen. Het is goed voor de groei en behoud van stevige botten en tanden. Vitamine D speelt verder een rol bij de goede werking van spieren en het immuunsysteem!
Vitamine D wordt door de huid aangemaakt onder invloed van zonlicht. In de winter ontstaat daarom eerder een Vitamine D tekort. Ook bij het ouder worden verliest de huid het vermogen om Vitamine D aan te maken. Je lichaam kan onder invloed van direct zonlicht op je huid 70-90 % van de benodigde hoeveelheid vit D aanmaken. Dus wanneer de zon schijnt: ontbloot zoveel mogelijk je huid!

Vitamine D zit van nature in vette vis, zoals haring, zalm en makreel. Vlees en eieren leveren ook vitamine D, maar minder dan vette vis.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Vitamine D is 10 tot 25 mcg. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid Vitamine D om je immuniteit een boost te geven voor een volwassene is wel 100 mcg.

Kijk op: https://www.ahealthylife.nl/de-top-12-voedingsmiddelen-met-de-meeste-vitamine%20D/ voor de hoeveelheden mcg. Vitamine D per 100 gram van het voedingsmiddel.   

Kijk ook op https://zelfzorgcovid19.nl/aanvullen voor de inname van supplementen. Wanneer je supplementen gebruikt zoek dan wel naar supplementen op natuurlijke basis, chemische varianten hebben weer extra bijverschijnselen.

3. Wanneer je lichte verschijnselen van verkoudheid / griep krijgt of hebt, misschien veroorzaakt door Covid-19

Wanneer je een lichte infectie hebt kun je maximaal 14 dagen bovenstaande voedingsstoffen in hogere dosis via supplementen innemen. (Zoek dan wel naar supplementen op natuurlijke basis, chemische varianten hebben weer extra bijverschijnselen.) Wanneer je al medicijnen gebruikt raadpleeg dan altijd eerst je huisarts!

Quercetine: 4000 mg per dag innemen i.c.m. vitamine C, zink en vet (bijvoorbeeld pindakaas, kaas, worst, vette vis).
Zink: 50 mg per dag
Vitaminen C: 8000 mg per dag
Vitaminen D 150 mcg per dag

Aanvullen met Broomhexine 24-48 mg per dag
Broomhexine is onder verschillende merken vrij verkrijgbaar in de apotheek of drogist. In de vorm van tabletten of (hoest)drank. Het verdunt taai slijm in de longen. Het wordt onder meer gebruikt bij longziekten, COPD en taaislijmziekte.

Kijk op https://zelfzorgcovid19.nl/ondersteunen/ voor het overzicht

4. Wanneer je ziek bent door Covid-19

Neem contact op met je huisarts!

5. Te weten wat je ook kan doen wanneer een besmetting door het Covid-19 virus een feit is en wanneer je nog in de eerste fase bent van de ziekte.

Ja, dit valt duidelijk buiten het gebied waar GRASVitaal zich mee bezig houdt. GRASVitaal houdt zich immers bezig met preventie en hooguit met het verzachten van de effecten bij chronische aandoeningen. Daar valt het ziek zijn door het COVID-19 virus niet onder. We houden ons alleen bezig met adviezen over voeding en het gebruik van supplementen op natuurlijke basis om ziekte te voorkomen.

Helaas is het zo dat de behandeling bij ziekte door COVID-19 pas gestart wordt wanneer de ziekte verergert. De behandeling wordt pas opgepakt in de 2de lijn, dus wanneer een ziekenhuisopname noodzakelijk is.

Ik vind nergens adviezen over wat je kan doen om verergering van de ziekte te voorkomen na besmetting. Op de site van de rijksoverheid wordt je bij deze vraag doorverwezen naar de site va het RIVM. Daar krijg je alleen adviezen hoe je verspreiding van COVID-19 moet voorkomen. Maar geen enkele tip over wat je zelf kan doen om te voorkomen dat de ziekte bij jou erger wordt. Behalve dan wachten, wachten en wachten en je houden aan voorschriften, waaronder jezelf te isoleren van anderen.   

Behandeling door de eerste lijn, de huisarts, wordt nog niet toegepast. De kennis van 13000 huisartsen in Nederland wordt helaas nog niet ingezet om in een vroeg stadium de ziekte de kop in te drukken. Onder het motto “voorkomen is beter dan dat het erger wordt” vind ik dat wel wenselijk. Er wordt wel onderzoek gedaan naar “vroegbehandeling” door de huisarts, alleen zijn er nog geen wetenschappelijk bewezen methoden die door het NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) wordt geadviseerd.    

Wel zijn er veel ervaringen van huisartsen (in binnen en buitenland) met het inzet van HCQ (Hydroxychloroquine). Wanneer je daar meer over wilt weten kijk op; https://zelfzorgcovid19.nl/vroegbehandeling-met-hydroxychloroquine-werkt-bij-patienten-met-een-hoog-risico-iets-anders-zeggen-is-gevaarlijk/   Er zijn in Nederland alleen al 141 medici en paramedici die achter dit middel staan wanneer dit in een vroeg stadium van ziekte door COVID-19 wordt ingezet! Het NHG raadt het gebruik van HCQ vooralsnog af. Het schijnt wettelijk wel mogelijk te zijn. Het loont zeker de moeite om de berichtgeving op deze website en natuurlijk ook die uit de reguliere geneeskunde in de gaten te houden. Tenminste wanneer je kritisch mee wilt kijken naar wat jou in het geval van vastgestelde ziekte wel en niet geadviseerd wordt en wat er mogelijk is. Overleg ook met je huisarts wat je ondertussen het beste kan doen om erger worden te voorkomen. Ja, de medici zijn het wereldwijd niet met elkaar eens. Welke keuzes jij maakt, daar ga jij over. Je bent in elk geval niet afhankelijk van één bron.  

Wanneer een organisme angst ervaart, vernauwen de zintuigen en verminderd het oriëntatievermogen. Dit geldt voor individuele mensen en dieren, maar ook voor groepen, kuddes mensen en hele landen. Geloof niet klakkeloos alles wat je hoort; niet wat hier geschreven staat, niet wat een groep zegt; overheid of tegenstanders daarvan, wijsneuzen en betweters. Vertrouw op je zelf!

Als toetje nog een verfrissend en “ventilerend” interview met arts, epidemioloog en emeritus hoogleraar Menno Jan Bouma. Hij geeft een duidelijke uitleg over hoe vi
russen (waaronder het COVIS-19 virus)werken. Hij praat ons even bij:

‘Virussen zijn net inbrekers. Je moet ze staande houden bij de voordeur’.

Veel frisse lucht, goede ventilatie en een goed werkend immuunsysteem.  Aan het einde van interview:

“Ja, corona is een nieuw virus. Maar ik wil ervoor pleiten om van angst naar vertrouwen te gaan. De broertjes en zusjes van het coronavirus tellen we onder onze ‘middelzware wintergriep’. Wereldwijde paniek is niet nodig. Met de veel ernstigere infecties die je in de tropen ziet gaan de mensen in het algemeen veel rationeler om.”

En zoals Rutte zegt:  “Gebruik je gezonde verstand”!

 Ik wens je rust en een helder bewustzijn dat zich laat leiden door vertrouwen.         

Bijsluiter

GRASVitaal richt zich op preventie om ziekte te voorkomen! Deze informatie is niet ter vervanging van een consult of behandeling bij ziekte. De geboden informatie kan niet worden gezien als vervanging van een consult of een behandeling bij een huisarts of specialist, maar is slechts een bron van algemene informatie. Raadpleeg bij lichamelijke- of psychische klachten altijd of minstens ook je eigen huisarts.

Nog meer informatie

GRASVitaal ziet vitaliteit als levenskracht die voor energie, groei, ontwikkeling en gezondheid zorgt. Omgekeerd zorgt een goede gezondheid voor optimale vitaliteit.

GRASVitaal houdt zich bezig met Bewustwording, Beweging, Voeding (eten en frisse lucht), Hartzaken (verbinding met jezelf en de ander) Inspiratie en Doelen stellen (zie ook www.grasvitaal.nl). Alles in dienst van onze vitaliteit.
We doen dat vanuit een holistische visie. GRASVitaal maakt daarbij gebruik van Oosterse (o.a. Traditionele Chinese Geneeswijzen) en Westerse kennis. Onze geest, brein, organen, zenuwstelsel, immuunsysteem, bewegingsstelsel, bloed- en energievoorziening, ons gevoel van welbevinden, onze emoties, onze omgeving, alles beïnvloedt en heeft verband met elkaar.

We geven algemene tips om Bewustzijn te vergroten in onze omgang met Beweging, Voeding, Hartzaken, Inspiratie en Doelen stellen. De tips dienen om ziek zijn te voorkomen of te verlichten en vitaal te blijven.

In het oude China werd de dorpsdokter alleen betaald wanneer de mensen gezond bleven. Wanneer ze ziek werden deed hij het niet goed en stopte zijn inkomen! Misschien een idee voor hier?

Alle tips zijn gebaseerd op kennis en ervaringen. Veel hangt verder af van hoe vitaal jij bent en wat jou in jouw situatie het beste helpt. Bepaal zelf welke tip voor jou interessant is om uit te proberen en ervaar zelf wat het effect op jou is.
Wil je een advies, traject of behandeling op maat: bel of mail me en we maken zo nodig een afspraak. Misschien is alleen dat telefoontje voldoende. Dan zijn er geen kosten aan verbonden. Tarieven voor afspraken en behandelingen: Live, per videobellen of per telefoon: € 0,50 tot € 1,50- per minuut. Afhankelijk van je inkomen!

Ik werk samen met een groot netwerk van therapeuten en coaches die ook holistisch werken. Wanneer mijn tips of behandelingen niet voldoende zijn of wanneer deze bij voorbaat niet aansluiten bij wat jij nodig hebt, verwijs  ik je door!

CONTACT

Dirk Keuning; 06-83679031; dirk@grastraining.nl; via contactformulier.

Kijk anders ook even op https://grastraining.nl/grasvitaal/   

Volg de komende tijd nieuwe tips op gebied van Vitaliteit: facebook

Meer weten over Dirk: https://grascoaching.nl/over-dirk 

Luisteren naar je Hart

Luisteren naar je Hart vergroot je Vitaliteit

Binnen het vitaliteitsmodel van GRAS staat de as, Bewust Zijn – Hart zaken centraal. Bewust-zijn en Hart-zaken zijn onlosmakelijk verbonden met ons mensen. Het maakt ons mens dat ons onderscheid van andere zoogdieren. Wij zijn sociale dieren. Wanneer we solitair zouden leven, zoals reptielen doen, zouden we geen mensen zijn.

Een mens alleen is geen mens!

Levinas, een Frans-joodse filosoof van Litouwse afkomst, zei het al: “Het is niet jij die de wereld een plaats geeft, maar het is de Ander, die jou aanspreekt, appelleert en jou een plaats geeft”. Levinas zag het gelaat als de poort waarlangs het contact met de Ander zich afspeelt. Vrij vertaalt zegt hij: “In het gezicht van de ander herken ik mezelf” of “door de ander ben ik”

In de taal van de Maya’s betekent lak’ech: “Ik ben een andere jij”

Onder hartzaken versta ik alles wat er nodig is om contact met jezelf en (daarmee) de ander te maken.
Het is vanuit onze biologie overduidelijk dat we de ander nodig hebben om vitaal te kunnen leven. We zijn onderdeel van een systeem wat we samen vormen met andere mensen om ons heen. Om te overleven hebben we elkaar nodig. Om gezond te blijven hebben we sociale interactie nodig! 

Leven vanuit je hart is contact maken met jezelf en de ander. Dat gaat niet zonder elkaar. Hoe zit dat? Door te leven vanuit je hart kun je sociale betrokkenheid tonen. Van sociale betrokkenheid, compassie, empathie krijg je energie en dit levert vitaliteit op.

(Daarom doen de huidige afstands- en gezichtsbeperkende maatregelen (of ze nu wel of niet nodig zijn) een ernstige afbreuk aan onze vitaliteit. Ze gaan dwars in tegen een menswaardig bestaan. Reden genoeg om goed in contact te blijven met jezelf en de ander!!! Hou je Vitaliteit hoog in het vaandel!)  

Contact met de Ander is goed voor je Vitaliteit  

Onder anderen Sheldon Cohen, Amerikaanse psycholoog, heeft via verschillende onderzoeken het verband gelegd tussen sociale verbanden, – interactie, – ondersteuning en integratie en de invloed van deze aspecten op de gezondheid en immuniteit van mensen. Uit een onderzoek van de Carnegie Mellon University (CMU) in Pittsburgh waar ze leiding aan gaf deden 404 gezonde volwassenen deel. De conclusies uit het onderzoek:

Knuffelen is een positieve vorm van sociale interactie, waarmee je op een fysieke manier je genegenheid toont. Het zorgt niet alleen voor een gevoel van veiligheid en positieve emoties, maar het is ook nog eens goed voor je gezondheid. Knuffelen kan helpen om ziekten en infecties te bestrijden en je immuunsysteem een boost geeft. Mensen die meer sociale steun en meer knuffels kregen waren beter beschermd tegen stress en stress-gerelateerde infecties. Wie toch ziek werd, maar tegelijkertijd veel knuffels kreeg, vertoonde minder ernstige symptomen. (bron Medical Daily)

Uit studies van de WHO blijkt ook dat sociale isolatie en uitsluiting geassocieerd wordt met vroegtijdig overlijden en slechtere kansen om een hartaanval te overleven. Het gebrek aan hechte relaties kunnen leiden tot een slechtere mentale en psychische gezondheid. Een studie toont aan dat in een gemeenschap met meer sociale cohesie minder hartziekten voorkomen. Wanneer sociale cohesie afneemt, nemen de hartziekten toe. Daarnaast kunnen voorzieningen voor ontmoeting en sociale interactie geestelijke gezondheid verbeteren, zo stelt de WHO.

Wat kan je doen om aandacht aan je Hart te besteden? Even iets over de plaats van ons hart als orgaan in ons lichaam.

Het Hart stuurt ons Brein

Porges beschrijft in zijn polyvagaaltheorie dat het pasgeboren kind gebruik maakt van wat hij noemt het Sociale betrokkenheidssysteem. De baby maakt contact met de ouder doordat het geluiden en grimassen, glimlachen maakt, huilt, kirt en oogcontact zoekt met de ouder. Deze ‘neurale regulatie’, geeft in samenwerking met de gezichtsspieren belangrijke sociale signalen af. Ze zijn bedoeld om sociale interactie met de verzorger mogelijk te maken. Wij als pasgeboren kinderen doen dit natuurlijk niet voor niets. Wanneer we klein zijn, opgroeien en tijdens de rest van ons leven, hebben we naast zuurstof, eten en drinken ook sociaal contact nodig om te overleven! 

Porges beschrijft in zijn Polyvagaaltheorie de werking van het Sociale betrokkenheidsysteem. Het laatst ontwikkelde deel van een deel van ons zenuwstelsel (het ventrale deel van het parasympathische zenuwstelsel) bepaalt iemands bewustzijn en alertheid (=aanwezigheid). Dit systeem maakt een directe verbinding tussen ons Hart en een onderdeel van (ook weer) het laatst ontwikkelde deel van onze hersenen, de cortex. Dit deel regelt vervolgens weer de bewegingen van al onze gelaatsspieren, oor en kauwspieren, die van het strottenhoofd en de keelholte en het kantelen van ons hoofd.
Al deze delen van het sociaal betrokkenheidssysteem vormen een snelweg tussen Hart en gelaat. We kunnen daardoor snel betrekkingen met onze omgeving en sociale relaties aangaan vanuit ons Hart.

Die Levinas had het nog niet zo gek gezien met: het gelaat is de poort waarlangs het contact (vanuit het hart) met de Ander zich afspeelt.

Het zijn niet onze gedachten

maar ons hart dat ons kan leiden.

En raad nou ‘s wat: het ventrale gedeelte van ons (parasympathische) zenuwstelsel, deze snelweg (via de nervus vagus), stuurt maar voor een klein deel informatie van delen van de hersenen naar het hart (en longen) maar het grootste deel van deze snelweg wordt gebruikt om informatie van deze organen; het hart en de longen naar de hersenen te sturen. Onze hersenen sturen niet het hart aan, het hart stuurt ons brein aan!

Het parasympatische deel van het zenuwstelsel, daar waar deze snelweg onderdeel van is, is actief wanneer we ons veilig voelen en geen stress ervaren. Hoe actiever het ventrale deel kan zijn, hoe rustiger ons hart is, hoe beter we kunnen communiceren. Andersom: hoe meer ontspannen we kunnen communiceren hoe meer het ventrale gedeelte van ons (parasympathische) zenuwstelsel tot rust komt en rustige signalen naar ons hart stuurt.

Tijdens meer dan 500 communicatietrainingen die ik in de afgelopen 15 jaar als trainer begeleidde werkte ik naast de communicatieve vaardigheden met de deelnemers ook aan stressregulatie. Het bleek dat in de korte duur van één dag deelnemers, na oefeningen die voor stressreductie zorgden, nog beter in staat waren om empathisch en met compassie te reageren op de ander (de acteur). Dit bleek duidelijk veel minder het geval als ik het onderdeel stressreductie achterwege liet.

Ook binnen de Traditionele Chinese Geneeswijzen wordt het hart gezien als de heerser van al onze organen en wordt het gezien als de zetel van ons bewustzijn (de Shen). En zeggen de “oude” Chinezen: het hart opent zich in de tong (beeld voor onze communicatie met de ander!)

Onze grootste reis die we in ons leven maken is die

van ons Hoofd naar ons Hart en is slechts 30 cm lang

Deze weg wordt een stuk eenvoudiger wanneer we de weg andersom nemen, die van ons hart naar het hoofd. Emotionele ontspanning, vitaliteit, verbinding met onszelf en de Ander vinden we wanneer ons Hart coherent is met wie we zijn en wat we willen.

Uit de grond van ons Hart groeit altijd iets moois! 

 

Aandacht voor je Hart, hoe doe je dat?

Gebruik je hersenen (cortex) voor dat waar ze voor bedoeld zijn: plannen maken, logisch nadenken, enz. Wanneer je je gedachten te vroeg inzet, om je Hart van commentaar te voorzien, kunnen het “draken” worden die jou bestrijden en waarmee je het gevecht aan gaat. Dan werken ze tegen je en versterken ze alleen maar je pantser en je ego, waardoor je je zelf beperkt.

Hartzaken om aandacht aan te besteden:

  • Sta vaker stil bij de momenten wanneer je je gelukkig voelt
  • Gebruik je focus en concentratie om je te richten op (delen van) je lichaam, het hier en nu of je omgeving.
  • Ervaar en voel hoe het is om contact met je hart te maken
  • Maak meer contact met je lichaam en ervaar hoe dat voelt
  • Maak vaker contact met het moment van het hier en nu en ervaar wat je voelt
  • Maak vaker contact met je omgeving via je zintuigen en ervaar wat de omgeving met je doet
  • Maak direct spontaan contact met de Ander en laat je bedenkingen thuis  
  • Wanneer voel jij je op je gemak, veilig, tevreden? Zoek die situaties vaker op
  • Zet steeds opnieuw de gedachtestroom stil en ga terug naar de ervaring
  • Wanneer de gedachte er is, volg niet de emotie die daarop volgt
  • Sta open voor waar je hart naar uit gaat, in plaats van je oordeel over iets of bevestiging van je eigen beeld van jezelf, je ego.
  • Voer geconcentreerd bewegingen in het hier en nu uit en concentreer je volledig op wat je voelt gebeuren in (delen van) je lichaam
  • Doe regelmatig iets wat lichaam, geest en hart verbindt: Yoga, zingen, Qi gong, ontspannen sporten, wandelen, fietsen, meditatie, ademhalingsoefeningen
  • Zoek dagelijks contact met de anderen en met natuurlijk met degenen die belangrijk voor je zijn en oefen met nabijheid en je verbonden voelen met de ander
  • Wanneer je contact met de Ander maakt verplaats je in haar/zijn schoenen en zie en ervaar, bij benadering, de wereld zoals de ander dat ervaart en je maakt contact met wat jouw hart raakt.

En als laatste en daar begint het mee:

  • We kunnen niet van anderen houden als we niet van ons zelf houden. Wanneer je jezelf voldoende liefhebt is de Ander liefhebben “gumakkullukkur”!

Ik besta zoals ik ben, dat is genoeg.

Als niemand anders ter wereld zich van mij bewust is, ben ik tevreden.

En als iedereen zich van mij bewust is, ben ik tevreden”

Uit Leaves of Grass van Walt Whitman  

Meer van dit soort prachtige citaten in het boek “Liefde 2.0, de kracht van positieve verbondenheid” van Barbara Fredrickson. Het boek legt op een eenvoudige manier uit hoe emoties inwerken op ons brein en ons lichaam, maar ook hoe we zelf micromomenten van liefde kunnen creëren. Een aanrader!.   

GRAS en werken aan Hartzaken

In sessies van GRAS zoeken we met jou hoe je nog beter contact kan maken met je Hart en hoe je technieken in kan zetten om je Hart tot rust te brengen wanneer je bijvoorbeeld last hebt van stress. Dat combineren we met andere delen uit het Vitaliteitsmodel: Bewustwording, Beweging, Voeding en dus ook Ademhaling, Inspiratie en Doelen stellen. Alles in dienst van jouw vitaliteit.

Wat we in het moment via ons hart ervaren en voelen is zuiverder dan wat we voelen en ervaren door het denken. Wanneer we geëmotioneerd zijn; boos, bang, bedroefd of opgewonden blij, verandert het ritme van ons hart. Wanneer je liefde, waardering en geluk in je Hart ervaart wordt het ritme gelijkmatiger. En wordt jij rustiger en kan je helderder nadenken. Deze hartcoherentie kunnen we meten. GRAS maakt gebruik van de HeartMAth methode. (Kijk ook op www.grasvitaal.nl/meten is weten).        

We meten ook je bloeddruk en hartslag. We geven je technieken mee waardoor je invloed uit kan oefenen op je gemoedsrust en het in verbinding staan met de Ander.

Bijsluiter

GRASVitaal richt zich op preventie om ziekte te voorkomen! Deze informatie is niet ter vervanging van een consult of behandeling bij ziekte. De geboden informatie kan niet worden gezien als vervanging van een consult of een behandeling bij een huisarts of specialist, maar is slechts een bron van algemene informatie. Raadpleeg bij lichamelijke- of psychische klachten altijd of minstens ook je eigen huisarts.

Nog meer informatie

GRASVitaal ziet vitaliteit als levenskracht die voor energie, groei, ontwikkeling en gezondheid zorgt. Omgekeerd zorgt een goede gezondheid voor optimale vitaliteit.

GRASVitaal houdt zich bezig met Bewustwording, Beweging, Voeding (eten en frisse lucht), Hartzaken (verbinding met jezelf en de ander) Inspiratie en Doelen stellen (zie ook www.grasvitaal.nl). Alles in dienst van onze vitaliteit.
We doen dat vanuit een holistische visie. GRASVitaal maakt daarbij gebruik van Oosterse (o.a. Traditionele Chinese Geneeswijzen) en Westerse kennis. Onze geest, brein, organen, zenuwstelsel, immuunsysteem, bewegingsstelsel, bloed- en energievoorziening, ons gevoel van welbevinden, onze emoties, onze omgeving, alles beïnvloedt en heeft verband met elkaar.

We geven algemene tips om Bewustzijn te vergroten in onze omgang met Beweging, Voeding, Hartzaken, Inspiratie en Doelen stellen. De tips dienen om ziek zijn te voorkomen of te verlichten en vitaal te blijven.

In het oude China werd de dorpsdokter alleen betaald wanneer de mensen gezond bleven. Wanneer ze ziek werden deed hij het niet goed en stopte zijn inkomen! In plaats van dat er verdiend wordt aan zieke mensen!

Alle tips zijn gebaseerd op kennis en ervaringen. Veel hangt verder af van hoe vitaal jij bent en wat jou in jouw situatie het beste helpt. Bepaal zelf welke tip voor jou interessant is om uit te proberen en ervaar zelf wat het effect op jou is.
Wil je een advies, traject of behandeling op maat: bel of mail me en we maken zo nodig een afspraak. Misschien is alleen dat telefoontje voldoende. Dan zijn er geen kosten aan verbonden. Tarieven voor afspraken en behandelingen: Live, per videobellen of per telefoon: € 0,50 tot € 1,50- per minuut. Afhankelijk van je inkomen!

Ik werk samen met een groot netwerk van therapeuten en coaches die ook holistisch werken. Wanneer mijn tips of behandelingen niet voldoende zijn of wanneer deze bij voorbaat niet aansluiten bij wat jij nodig hebt, verwijs  ik je door!

CONTACT

Dirk Keuning; 06-83679031; dirk@grastraining.nl; via contactformulier.

Kijk anders ook even op https://grastraining.nl/grasvitaal/   

Volg de komende tijd nieuwe tips op gebied van Vitaliteit: facebook

Meer weten over Dirk: https://grascoaching.nl/over-dirk 

12 tips om je weerstand te verhogen

Nu de natuur ons een tik op de vinger geeft krijgen we een rode loper uitgerold om even stil te staan bij onszelf.
Met liefde en aandacht worden overal op internet welgemeende en waardevolle tips gegeven over hoe deze tijd door te komen. Iedereen vanuit eigen kennis en voorliefde.

GRASvitaal richt zich op vitaliteit en komt met “grasvitale” tips.

In deze tijd vooral gericht op het verhogen van je weerstand. Weerstand is een vorm van beschikbare energie die het lichaam beschermt tegen het binnendringen van ziekten. De uitdaging is de energie op peil te houden, aan te blijven vullen en niet onnodig weg te laten lekken.

1. Bewustzijn vergroten

Dit is de basis voor alle volgende onderwerpen. Je bewustzijn vergroten is nu niet moeilijk, we worden met onze neus op de feiten gedrukt. De (economische) wereld komt piepend tot stilstand. De natuur geeft ons een koekje van eigen deeg. Wat moet je daar nu mee?
Wat niet helpt, is je laten leiden door emoties. (E-motion: energie in beweging)
Wanneer je je onnodig druk maakt raak je je energie kwijt. Makkelijker gezegd dan gedaan, maar het is te doen.
Het grootste deel van onze emoties wordt bepaald door verhalen over feiten die we van anderen horen en hoe we die weer voor onszelf uitleggen. We reageren uiteindelijk vaak niet meer op feiten maar op (eigen) verhalen over verhalen. Zo bouwen we onze overtuigingen en vastgeroeste ideeën op.
Angst (voor Corona of voor de economische recessie) is een slechte raadgever, het kan jouw systeem (lichaam) zo beheersen dat jouw weerstand door jouw angst daalt en je daardoor bevattelijker bent voor virussen (van welk soort dan ook). De angst wordt dan de hoofdoorzaak voor je bevattelijkheid voor de ziekte en niet het virus zelf. Dit kan hetzelfde gebeuren wanneer we boos, geïrriteerd of overbezorgd raken. Virussen zijn er overal en zijn er altijd geweest. Met de emoties die deze oproepen kunnen we leren omgaan om daarmee de weerstand op peil houden.

“zolang je ademt is er leven” en “arm(er) zijn is ook een kunst!

Zoek de uitdaging om te gaan van:

  • angst naar vertrouwen. Wanneer je bang bent voor je gezondheid of angst hebt om (iets) armer te worden besef je: “zolang je ademt is er leven” en “arm(er) zijn is ook een kunst!
  • dingen niet te weten naar kennis zoeken en toepassen
  • slachtofferschap naar verantwoordelijkheid, eigenaarschap en zelfredzaamheid
  • irritatie naar vergeving en begrip
  • verdriet naar troost zoeken (bij wie of wat dan ook) en (nog meer) te leren van jezelf te houden.

Je bewustzijn vergroten door bijvoorbeeld dagelijks vaker op de dag even “stil te staan” maakt dat je minder gejaagd, opgefokt of bang wordt. Dat geeft voor nu energie die je heel goed kan gebruiken.

Tip 1

Of je nu thuis werkt of niet. Je bent in elk geval minimaal 8 uur per dag bezig, “in the running” met werk-werk of om het huishouden draaiende te houden. Misschien ben je wel een doener en neem je sowieso al moeilijk de nodige pauzemomenten. Je wordt dan sneller moe, geïrriteerd of somber. ja,… misschien raak je wel afgemat. Zeker nu omdat je om moet schakelen naar een ander ritme en een andere dagindeling.

Keer of sluit je een paar keer per dag even af van je omgeving, van wat je op dat moment aan het doen bent, sluit je van alles af; behalve jezelf en je zintuigen! Al zijn het maar een paar seconden of een paar minuten. Verlaat even het toneel. Sta, zit, lig stil, kijk, luister, ruik en voel hoe je even alleen op adem kan komen. Neem natuurlijk ook je langere pauzes!

2. Bewegen, houding en ontspanning

Ik hoorde deze week op de radio dat voor sportmensen geldt: één week minder bewegen kost 2 weken extra om je niveau van daar voor weer te bereiken. Nu zijn de meeste van ons geen sportmensen, maar bij ons zal een vergelijkbaar effect optreden.

Tip 2

Voor ons geldt dan ook de niet zware sportbewegingen! Tenzij je een fitness type bent, maar veel van ons zijn dat niet. Zware sportbewegingen kosten te veel energie in tijden dat we de energie goed kunnen gebruiken om de weerstand op te bouwen, maar rustige regelmatige bewegingen, zoals wandelen, fietsen tuinieren helpen goed voor de energieverdeling. Ook op de dag wanneer je met het huishouden bezig bent of toch nog op je werk. Maak rustige bewegingen en haal de haast er uit. Stofzuigen, tandenpoetsen, wassen; wandelen tijdens je werk op de gang van de ene plek naar de andere; neem je tijd. Daar is tie voor. Onthaast!

Natuurlijk haast je je wel wanneer er een leven op het spel staat, maar voor het merendeel van de tijd geldt dat niet en maken we onnodige haast. Ja en verder: rekken en strekken! Gaap, dans, zet muziek aan. Verzin, zoek bewegingsspelletjes.  Wanneer je op de hoogte bent van Yoga of Qi-gong oefeningen; ideaal! DOEN!   

Tip 3

Natuurlijk is daar ook gewoon je houding; kijk eens hoe je staat in de rij achter de streep bij de kassa. Recht op (je mag er zijn!), schouders ontspannen, knieën niet op slot, je voelt je hele voetzool op de grond (‘alles begint in de voeten’ zei mijn bewegingsdocent Margo Groot al), je ademt vanzelf in en uit. Daar hoef je helemaal niets voor te doen. Ontspan je spieren en hou vooral de adem niet vast of in. Spieren onnodig aanspannen en je ademhaling niet natuurlijk laten gaan verhoogt onnodige stress. Bij bewegen en houding kun je goed gebruik maken van je bewustzijn om “pas op de plaats te maken” (combineer met tip 1).       

Tip 4

Ontspan vooral in de tijd die er voor bedoeld is: Slaap 8 uur per nacht.      

3. Voeding: eten, drinken en frisse lucht

Frisse lucht

Naast gezonde voeding geeft dit ons de meeste energie. Dus om daar mee te beginnen. Frisse lucht, vééééééél frisse lucht. Er zijn echt genoeg plekken buiten, waar het niet druk is. Ja, daar moet je soms even een eindje voor fietsen of lopen, dat op zichzelf levert al frisse lucht op.   

Tip 5

Zolang je niet aan een snelweg woont, zware industrie of last hebt van geluidsoverlast; het is lente! Doe de deur open! Luister naar de geluiden van de lente. Ga er op uit, met je kinderen, je lief, of alleen, snuif op! Minimaal 2 uur per dag uit je hok of je laat je de wind naar binnen komen.  De verwarming kan dan natuurlijk wel uit.   

Tip 5a

Combineer bewustzijn en ontspannen bewegen met inname van frisse lucht; 3 tips in één!

Drinken  

Tip 6

Drink 1,5 liter per dag. ’t Liefst niet ijskoud. Het kost minder energie voor je lichaam om de drank eerst op lichaamstemperatuur te brengen, je houdt dus meer energie over voor je weerstand. En natuurlijk beperk koffie, zwarte thee en alcohol. Vooral de lever heeft het dan zwaar te verduren en moet extra energie gebruiken om afvalstoffen te verwijderen. Terwijl leverenergie bedoeld is voor een optimale verdeling van de energie door het hele lichaam; ook de energie die voor de weerstand zorgt.

Voeding, eten

Ja, voeding. Wanneer we gezond eten halen we naast zuurstof de meeste energie uit onze voeding. Op het gebied van voeding kunnen we ook nog eens extra letten op voeding die weerstandsverhogend werkt.      

Tip 7

Een paar weerstandsverhogend voedingsmiddelen:

Gember, haver, kaneel, knoflook, braam, blauwe bessen bosbessen, brandnetel, citroenmelisse, jeneverbes, komijn, pepermunt, rozemarijn, kruidnagel, tijm, salie, weegbree, quinoa, knolselderei, groene groente, peulvruchten, vezelrijke voeding voor de darmen. Alles met mate! Overdrijf niet.       

4. Contact met je hart

Wanneer je dan toch al bezig bent met bewustzijn vergroten van je gedrag in beweging en voeding, maak eens contact met je hart. We doen een heel leven over het afleggen van de kortste afstand van ongeveer 30 cm. Die van het hoofd naar het hart. Wat vind je daar: emoties, gevoel, passie en inspiratie! Het voert nu te ver om deze uit elkaar te houden maar in het algemeen geldt:

Tip 8

Kijk naar waar je blij van wordt of wat je stoort, waar je “geëmotioneerd” van raakt. Ga er niet “in” maar kijk ernaar. Je bent niet de emotie, de emotie is een product van je gedachten; zeg tegen jezelf ik ervaar angst, boos, verdrietig, blij, in plaats van ik ben angstig, boos, verdrietig, blij. Dat scheelt al de helft!      

Tip 9

Wanneer je de gedachtenstroom enigszins kunt temperen, voel je waar je hart naar uit gaat. Begin met stil te zitten of ga op de automatische piloot een ontspannen activiteit uitvoeren: ‘Af en toe prikkelloos niksen, bijvoorbeeld door op de automatische piloot de (af) was te doen, geeft je hersenen rust’ (Stefan van der Stigchel); https://grastraining.nl/coronaverveling-hoe-niksen-aan-kan-zetten-tot-goede-ideeen/

Tip 10

Wanneer je contact ervaart met je hart voel je ook van wie je houdt, om wie je geeft, tegen wie je nog wat wilt zeggen of aan wie je nog wat wilt vragen. Zoek dat contact. Wanneer je niemand in je buurt hebt, ga dan digitaal, Doen! 

Tip 11

Wordt kalm en sluit 100 % vrede met jezelf, wat je bent en waar je voor gaat! Geef je zelf elke dag een cijfer van 1 tot 10 hoeveel je van jezelf houdt en bij een score lager dan 6,5: realiseer je dat je niet zoveel van jezelf hoeft te eisen, te moeten, te doen. Besteed meer aandacht aan genieten van wat er wel is, dat is zoveel! Schrijf het op en vul het elke dag aan.  

Wanneer je ontspant en je niet laat leiden door gedachten en emoties en gaat niksen, in de verte gaat turen, dan zal je zien dat er als vanzelf ideeën ontstaan.      

5. Inspiratie en passie

Ingevingen en ideeën ontstaan uit niets, maar dan moet je wel eerst zorgen dat er niets is. Als ik even vastloop in de tekst, ga ik op het balkon voor me uit staren en komen de ideeën vanzelf.  

Tip 12

Ga af op de ideeën die spontaan binnen komen. Lees een boek, zoek iemand of iets op, kijk om je heen en laat je inspireren. Je merkt vanzelf waar je hart naar uit gaat.

6. Focus 

Schakel de rest bij tijd en wijle uit. Ga “off-line”. En ga 100% voor dat wat voor jou nu echt belangrijk is. JA, en nu…. discipline en volhouden! Vertel anderen van je voornemens. Maak een haalbaar plannetje om je op dat te focussen waar jij blij van wordt. Spreek met jezelf af wanneer en hoe je aan het nieuwe idee aandacht gaat geven of aan welke van de hierboven genoemde elementen je de komende tijd meer aandacht gaat geven om je vitaliteit en weerstand te vergroten. Maak voor jezelf kleine stappen met je doel in het zicht.

Wanneer je vragen hebt, hoe de tips uit te voeren, neem gewoon contact op, stuur me een mail: dirk@grastraining.nl of bel me: 06-83679031. Wanneer nodig spreken we af voor een kort gratis coachingsgesprek van een kwartier.      

Kijk anders ook even op https://grastraining.nl/grasvitaal/   

Volg de komende tijd nieuwe tips op bovenstaande onderwerpen op facebook

Dirk Keuning studeert juni 2020 af als Vitaliteitstherapeut, geënt op traditionele Chinese geneeswijzen. Hij put zijn kennis verder uit zijn opleiding medische basiskennis afgerond in 2019 en zijn opleiding tot scancoach, waarbij energieleer, de basis is. Als trainer-coach heeft hij zich de afgelopen 20 jaar gespecialiseerd in onderwerpen als vitaliteit, stressmanagement en gedragsveranderingen die daarbij ondersteunend werken. Bovenal gebruikt hij zijn ervaring en kennis opgedaan tijdens zijn eigen weg om vitaler te leven.

Werkstress, hoe pak je dat effectief aan?

  • Werkstress vraagt niet om een lagere werkdruk, maar oog voor een gezonde balans.
  • Werkstress is wel merkbaar in het werk, maar wordt niet altijd veroorzaakt door werk
  • Werkstress aanpakken is niet alleen een individuele kwestie, maar raakt de hele organisatie.

Als organisatie is het belangrijk om op tijd werkstress te signaleren en kennis te nemen van de reis die de werknemer maakt voordat een burn-out zich aandient. De werknemer legt daarin al een groot voortraject af, waarbinnen de uitval door stress tijdig voorkomen kan worden. De vraag is alleen in hoeverre zowel werknemer als werkgever zich bewust zijn van deze voorfase. Is daar voldoende aandacht voor?

GRAS werkt aan belangrijke elementen om stress te voorkomen

Namelijk:

  • inzicht krijgen in interne stressfactoren: ineffectieve overlevingstijlen (of copingstrategieën) en gedrag op gebied van beweging, spanning, ontspanning en voeding
  • herkennen van mentale en fysieke symptomen
  • bewustwording en beïnvloeding van patronen en gedrag.

Werknemer en werkgever kunnen daardoor tijdig inzicht krijgen in stressniveaus en de onderliggende factoren die dit veroorzaken. Tijdig hierop reageren door bijvoorbeeld de levensstijl en het gedrag aan te passen. Door beter te letten op de balans tussen draaglast en draagkracht en door meer te bewegen en wellicht anders te eten. De werknemer en de werkomgeving kunnen de eerste signalen herkennen zodat tijdig ingespeeld kan worden met de goede oplossingen.

Kijk anders ook even op: https://grastraining.nl/vitaal-werken/

Er liggen dus voldoende kansen om het tij te keren voordat het te laat is.

Hiermee richten we ons vooral op het voorkomen van uitval. In de whitepaper van CZ: Whitepaper-werkstress-hoe-pak-je-dat-effectief-aan valt dit onder de start van de werknemersreis (blz12).

Een heldere en duidelijke whitepaper. Hierin staan zinvolle tips hoe u als HR manager werkstress het beste kan aanpakken.

Succes

Bron: whitepaper stress hoe pak je dat effectief aan; CZ, november 2017 

 

 

 

Vijf punten waaraan je kunt zien of een medewerker gestrest is

Een miljoen Nederlanders hebben stress en last van burn-out klachten. Vooral koks, artsen, juristen, leerkrachten in het basisonderwijs en managers in de zakelijke en administratieve dienstverlening ervaren een hoge werkdruk.

Hoe kun je als bestuurder zelf de signalen herkennen van een medewerker die in de problemen dreigt te komen?

Wetenschappers noemen in een artikel in de Harvard Business Review een vijftal punten waar een manager naar kan kijken. Zo heeft hij of zij tenminste een graadmeter voor hoe het gaat met werknemers. Daarbij lieten ze zich inspireren door het medische protocol APGAR waarmee de gezondheid van pasgeborenen wordt gecontroleerd.

Verschijning (appearance): Hoe ziet de persoon eruit? Lijkt iemand erg moe of is iemand opvallend veel gewicht verloren of aangekomen?

Prestaties (performance): Een afname van de prestaties van de werknemer over een langere tijd kan een verband hebben met toenemende stress. Tegelijk kan een geforceerde poging om juist te veel te doen ook een signaal zijn dat er iets aan de hand is.

Groeistress (growth tension): Lijkt een persoon verveeld te raken of juist te verdrinken in het werk bij nieuwe uitdagingen? Iedereen ervaart dit anders, maar bij sommige reacties is het nodig om bij te sturen.

Controle over emoties (affect control): De meeste mensen kunnen hun emoties onder controle houden op de werkvloer. Wanneer iemand dit niet lukt en iemand zware stemmingswisselingen doormaakt, kan dit een signaal zijn van psychologische druk.

Relaties (relationships): Bij werknemers die gestresst zijn, kunnen relaties op het werk verslechteren waardoor bijvoorbeeld sociale isolatie ontstaat.

De onderzoekers benadrukken dat bij elk punt niet direct slechte en goede scores te maken zijn, maar dat het een goede manier is voor elke organisatie om informatie te verzamelen en een gesprek te starten met de werknemer.

Ze geven als voorbeeld dat een medewerker tijdens een langere periode zelf scores kan geven op de afzonderlijke punten om aan te geven of het beter met hem of haar gaat.

Gepubliceerd door NU.nl; 3 mei 2017