De psoas is als een octopus. Soms trekt de psoas zich samen wanneer we ons niet veilig voelen; dan zijn we bang, geïrriteerd of achterdochtig, zoals een octopus die zich bij gevaar met ingetrokken tentakels terugtrekt onder een rots. Op andere momenten danst dit prachtige dier soepel en vrij door het water, zoals de psoas zich voelt in ons lichaam wanneer we vrijheid, geluk en veiligheid ervaren.

De boodschap van de film My Octopus Teacher is dat er een diepe, intuïtieve verbinding bestaat tussen ons en onze natuurlijke omgeving. We kunnen leren hoe met deze omgeving om te gaan, het leven ten volle te waarderen en meer ontspanning en veerkracht te creëren tijdens of na stressvolle situaties. Zo kan de psoas ons allerlei lessen leren over het bereiken van een evenwichtiger leven. 

Dao De qi-gong en aandacht voor de psoas.

We voelen ons veilig wanneer we samenhang in ons lichaam ervaren. Dan voelen we ons als een vis in het water, in harmonie met de omgeving. De harmonie in onszelf is een afspiegeling van onze verticale verbinding tussen hemel en aarde en onze horizontale verbinding met de plek waar we zijn en met anderen. Wat we als eenheid van binnen ervaren, voelt ook zo naar buiten. Zoals daoïstische teksten zeggen; Zo binnen, zo buiten. Lichaams- en omgevingsbewustzijn vergroten zijn manieren om de balans in het lichaam en het gevoel van veiligheid te vergroten.

Bij Dao De qi-gong werken we aan vitaliteit, aan het in harmonie bewegen met de omgeving en aan een helder en open bewustzijn: de verticale verbinding.

~Bij Dao De qi-gong gebruiken we de natuurprincipes uit het daoïsme om bewust leven in de westerse samenleving te vergroten~

In dit artikel richten we ons op de psoas in het licht van overlevingsstijlen en conditioneringen. Deze in ons leven opgebouwde patronen zijn volgens teksten uit de daoïstische alchemie het gevolg van wat de weg heen gaan wordt genoemd. Dat is de weg vanaf onze geboorte, waarbij we een weg gaan waarbij we ons aanpassen aan de verwachtingen van de samenleving en steeds verder van onze natuurlijke kern af komen te staan. Door te ervaren en bewust te worden van wat de psoas ons te vertellen heeft, vergroten we het lichaamsbewustzijn en kunnen we spanningen loslaten. Dit helpt ons om de weg terug te gaan, zodat we weer dichter met onze bron en essentie in verbinding komen. We komen dan weer meer in evenwicht en ontwikkelen meer vitaliteit en coherentie in ons lichaam. We brengen dan de verbinding tussen wie we werkelijk zijn en onze omgeving weer terug naar de natuurlijke waarden.

De psoas met een westerse bril

De psoas is feitelijk een groep spieren die nauw met elkaar samenwerken. De groep heeft een linker- en rechterdeel die in spiegelbeeld identiek aan elkaar zijn. De grootste en bekendste spier is de grote psoasspier (psoas major). Deze spier maakt een verbinding tussen de 12^de borstwervel en de boven- en binnenkant van de dijbenen. In dit artikel hebben we het over de psoas als spier, ook wel de grote lendenspier genoemd.    

In het westen is al lang bekend dat alle spieren reageren op de mate van veiligheid die we in verschillende situaties ervaren. Dat geldt zeker ook voor de psoas. Naast gedachten en ademhaling zijn onze bewuste spieren ingangen om stress direct te beïnvloeden. Dat geldt niet voor de psoas. Deze spiergroep is wel betrokken bij willekeurige bewegingen, zoals het optillen van het been, maar we weten niet hoe we de psoas bewust kunnen ontspannen, zoals we dat bij onze ledematen bijvoorbeeld wel kunnen.

De psoas maakt deel uit van het stressmechanisme en speelt een grote rol bij het overleven. Het is direct verbonden met het autonome zenuwstelsel en verkrampt als reflex bij stress, angst of trauma en kan juist ontspannen bij een gevoel van veiligheid. Ineenkrimpen van schrik is een reflexreactie als gevolg van een plotselinge stressprikkel. Dit doen we om onszelf en in het bijzonder de interne organen te beschermen. De psoas speelt bij deze samentrekking een grote rol. In de psoas ligt alle onverwerkte spanning opgeslagen uit vroegere situaties waarin we moesten overleven, in de vorm van stug- en stijfheid. De veerkracht, flexibiliteit en in abstracte zin de vloeibaarheid van de psoas is een graadmeter voor de mate waarin we op een gezonde manier met spanning kunnen omgaan. Als grote inwendige buik- en lendenspier is de psoas te vergelijken met een centraal geheugen waarin alle informatie opgeslagen ligt over onze manier van overleven.

~Fysieke lenigheid

stimuleert een open mind~

De mate waarin we de in de hectiek van de samenleving spanningsvrij kunnen bewegen, staat één op één in verhouding met de mate waarin we vitaal kunnen zijn en ons bewustzijn kunnen ontwikkelen. De flexibiliteit van de psoas zegt alles over in welke mate we ons kunnen blijven ontwikkelen en groeien. Fysieke lenigheid stimuleert een ‘open mind’.   

Anatomische en fysiologische verbanden

De psoas en het diafragma hebben beide aanhechtingen aan dezelfde lumbale wervels en de onderste borstwervel. Het bindweefsel van het diafragma en de psoas zijn direct met elkaar verbonden. De psoas is verbonden met de organen in de borstruimte: de longen en het hart, en ook met de organen in de buikholte, waar het grootste deel van de psoas zich bevindt. Een gezonde psoas is belangrijk voor stabiliteit, flexibiliteit en een ontspannen houding. De solar plexus bevindt zich op de plek waar de psoas en het middenrif samenkomen. Vanwege deze anatomische link is er een wisselwerking tussen de psoas, de ademhaling en de solar plexus. De solar plexus wordt gezien als het centrum van persoonlijke kracht. Een gespannen psoas kan leiden tot beperkte ademhaling, buikspanning en zelfs paniekgevoelens.

Via het uitzetten en inkrimpen van de longen bij elke ademhaling, zes tot twintig keer per minuut, worden de aanhechtingen en de bovenkant van de psoas gemasseerd. De kwaliteit van de ademhaling en de psoas beïnvloeden elkaar.   

De nervus vagus

De nervus vagus staat bekend als de brein-darm as omdat het een belangrijke communicatienetwerk vormt tussen de hersenen en de darmen. Ook het hart heeft als intelligent en emotioneel brein via de nervus vagus een directe verbinding met de hersenen in het hoofd.

De nervus vagus is onderdeel van het autonome zenuwstelsel en stuurt voor tachtig procent signalen naar de hersenen over onbewuste lichaamsfuncties zoals de hartslag, ademhaling en spijsvertering. Het is een belangrijke onderdeel van het parasympatische zenuwstelsel, dat verantwoordelijk is voor rust, vertering en een gevoel van veiligheid. 

De psoas, solar plexus en de nervus vagus zijn via het diafragma met elkaar verbonden. Spanningen in de psoas kunnen de beweging van het middenrif beperken, wat de activatie van de nervus vagus kan remmen. Dit heeft invloed op het herstelvermogen van het hele lichaam. 

De sympathicus

De sympathicus, een ander deel van het autonome zenuwstelsel, heeft een omgekeerde werking dan de nervus vagus. Wanneer spanning of stress toeneemt, wordt het sympathische deel van het autonome zenuwstelsel actief. Dit leidt tot een verhoogde focus op interne processen, zoals emoties en angsten, waardoor de aandacht voor externe signalen minder wordt; ons omgevingsbewustzijn neemt af. Om de situatie de baas te blijven, gaat het lichaam dan over naar een vecht-vlucht modus. Dit verklaart waarom mensen onder verhoogde spanning soms overdreven en buiten proportie reageren op situaties en geïrriteerd, opgefokt, boos of angstig gedrag kunnen vertonen. Dit wordt ook wel een over- of hyper-arousal genoemd. De sympathicus bevindt zich aan de achter- en zijkant van de psoas. Wanneer de sympathicus bij gevoel van onveiligheid wordt geactiveerd, wordt de spierspanning in het hele lichaam verhoogd. Dit geldt vooral voor alle spieren die nodig zijn bij vechten en vluchten en in het bijzonder voor de psoas. 

Hartcoherentie en de psoas

Bij hartcoherentie gaat het om de samenhang tussen hartslag en ademhaling. Bij een hoge hartcoherentie valt het hartritme samen met de ademhaling. Hoe hoger de hartcoherentie, hoe beter we functioneren op emotioneel en cognitief gebied. Hartcoherentie wil zeggen: een hartritmepatroon dat in harmonie is met de ademhaling.

De mate van hartcoherentie geeft het evenwicht weer van kalmte en harmonie in je lichaam. Een hoge hartcoherentie initieert een staat van kalmte en veiligheid waarbij je helder en kalm na kunt denken en aanwezig kunt zijn waar je bent. Dit kun je ondersteunen door je ademhaling te reguleren. De conditie van de psoas heeft invloed op de ademhaling en het autonome zenuwstelsel. Een gespannen psoas kan de ademhaling beperken, wat de hartcoherentie belemmert, terwijl de hartcoherentie kan worden bevorderd door ontspanning van de psoas via diepe buikademhaling.

Het westerse complexe en ontlede lichaam

In het westen verkrijgen we kennis door het in detail ontleden van het lichaam. We beoordelen de afzonderlijke lichaamsdelen, organen en cellen en zoomen in om te kijken wat hun afzonderlijke werking is, om die vervolgens apart te beïnvloeden. In culturen met een holistische kijk op het menselijk lichaam is het opensnijden van een levend of dood lichaam niet nodig om te weten dat alles met elkaar verbonden is en één geheel vormt. Zo kunnen we ook kijken naar wat de functie is van de psoas, in de zin van waarom die er is, wat deze doet binnen het geheel en hoe de psoas bijdraagt aan balans en harmonie.    

~In culturen met een holistische intuïtieve kijk op gezondheid weet men dat alles met elkaar verbonden is en één geheel vormt~

Het westen profiteert van oosterse wijsheid

Wanneer we kijken naar de oorzaken van stress in het lichaam en stressreductie, heeft het westen in de afgelopen vijftig jaar sterk geprofiteerd van kennis die rechtstreeks of indirect afgeleid is van oosterse wijsheid. Boeddhistische en hindoeïstische gezondheidsprincipes uit de ayurvedea, yoga- en meditatietradities werden al sinds de tweede helft van de vorige eeuw meegenomen vanuit India. Dat geldt ook voor Traditional Chinese Medicine (TCM), qi-gong en tai-qi. Ook het Japanse reiki is hier een voorbeeld van. Verder zijn methoden als hartcoherentie, ademhalingstherapie, sound healing en massage direct afgeleid van deze oosterse stromingen. Dat geldt ook voor veel adviezen over gezonde voeding en het gebruik van kruiden. Deze methoden worden al decennia als vanzelfsprekend toegepast bij het bereiken van ontspanning en het bevorderen van een vitaal en coherent werkend geheel, waarbij lichaam en geest een vanzelfsprekende eenheid vormen. Dit geldt ook voor holistische en intuïtieve benaderingen vanuit het westen, zoals homeopathie, osteopathie, antroposofie en bioresonantie.

De westerse medische wetenschap loopt achter en isoleert zich

Nog steeds wordt het westerse medische model geleid door het idee dat alleen westers wetenschappelijk onderzoek de basis kan zijn voor verantwoorde zorg en verantwoord medisch handelen. Dit, ondanks de aangetoonde waarde van hierboven genoemde methoden. Je zou kunnen zeggen dat de westerse aanpak van gezondheid de westerse geneeskunde isoleert en dat ze achterloopt, dankzij de zelfingenomen tunnelvisie dat alleen westerse onderzoeksmethoden aan kunnen tonen of iets wel of niet werkt.

Nog steeds is de westerse medische zorg gericht op geïsoleerde specialistische kennis van een orgaan of lichaamsdeel bij de behandeling van fysieke, mentale en emotionele verstoringen. We beledigen daarmee de wijsheid en kennis die zich ver voor onze jaartelling ontwikkelde. Daar kan de westerse geneeskunde, met slechts twee eeuwen geschiedenis, niet tegenop. We laten een onschatbare hoeveelheid kansen liggen, die zowel op preventief als curatief gebied onmisbaar zijn.

De beschreven anatomische ligging van de psoas volgens westers inzicht en de tentakels en interactie die zij met andere delen en functies van het lichaam heeft, biedt meer dan genoeg parallellen met kennis en principes uit de vroegste, maar ook latere natuurfilosofieën. Stress wordt mede veroorzaakt door de invloed van emoties als reactie op dat wat we mentaal ervaren als druk. Negentig procent van alle huidige ziektes wordt veroorzaakt door stress. De onlosmakelijke eenheid tussen lichaam en geest wordt daarmee in één klap helder.

Daoïstische natuurfilosofie

Wat is er vanuit de grote bron van het daoïsme, als één van de best gedocumenteerde natuurfilosofieën door de eeuwen heen, te leren over stress, het gebied waar de psoas zo’n grote rol in speelt? Wat kunnen we leren van de monniken die op basis van oude daoistische en zen-boeddhistische geschriften, gecombineerd met de kennis uit de krijgskunst, tot de ontwikkeling kwamen van onder andere de daoïstische alchemie, TCM, qi-gong en tai-qi?    

Dat wat de huidige westerse wetenschap in de afgelopen twee eeuwen heeft ontdekt, was bij deze oude wijzen al ver voor onze jaartelling bekend. Alleen hadden ze nog nooit een spier gezien, laat staan de spiergroep die nu als de psoas bekendstaat. De psoas, blijkt nu, speelt een centrale rol in het oude daoïstische begrip het midden.

~Leeg de geest en vul de buiken~

De oude daoïstische tekst Leeg de geest en vul de buiken duidt onder andere op de kunst om onze emoties niet te laten leiden door beeldvorming, conditioneringen en overtuigingen, kortom onze gedachten. Hier staat leeg de geest voor. We kunnen beter de geest, ons bewustzijn, gebruiken om met aandacht en focus rust en veiligheid in de buik te realiseren: vul de buiken. In de TCM krijgen emoties in de buikorganen, het hart en de longen gestalte op basis van de manier waarom we de indrukken uit onze omgeving verwerken. De buiken vullen doe je door stilte en meditatie, ondersteund door ademhalings- en bewegingstechnieken. Andere manieren zijn wandelen in de natuur, qi-gong of tai-qi.

De buik, het midden, is precies het gebied van waaruit de psoas een centrale rol vervult. In de elementenleer van de TCM vertegenwoordigt dit midden het element aarde. Het element aarde is verbonden met de maag en de milt, die een rol spelen bij de manier waarop we alles wat van buiten naar binnen komt, verteren: voedsel en emoties. Het midden vertegenwoordigt bij qi-gong het middelste energiecentrum, de middelste dantian, gesitueerd bij de solar plexus. De onderste dantian, daar waar onze levensenergie is opgeslagen, bevindt zich in de onderste buikholte, twee vingers onder de navel. De bovenste dantian, waar ons bewustzijn, onze geest (mind) en onze spirituele verbinding een grote rol spelen, ligt in het gebied van (het weten van) het hart en het hoofd en is gesitueerd in wat we het derde oog noemen.

Het midden vertegenwoordigt de energie die een rol speelt bij hoe we ons als mens verhouden tot de omgeving. Deze energie heeft alles te maken met de mate waarin we energie kunnen opdoen door te ontspannen, de mate waarin we ons gelukkig en veilig voelen en energie krijgen uit de verbinding met anderen of energie verbruiken wanneer we ons druk maken, ons irriteren, ons zorgen maken, bang zijn of verdriet hebben. Het neutrale, stille midden is de plek waar we het hart als emotioneel centrum tot rust kunnen brengen. We laten ons dan niet leiden door verlangens, hebzucht, en andere ego-gedreven krachten. Het midden bereiken is de toestand waarin yin en yang in evenwicht zijn. Het is het element dat door alle seizoenen heen een terugkerend rustpunt is. Vooral vlak na de winter van uiterst yin en na de zomer van uiterst yang. Maar ook na de lente, de kleine yang en na de herfst, de kleine yin. Het midden is ons rustpunt waar we dag in dag uit, jaar in jaar uit, weer naar toe kunnen gaan om ons evenwicht terug te vinden en de staat van onze veiligheid kunnen monitoren en beïnvloeden. Wanneer we daar zijn, heeft de psoas het helemaal naar de zin.   

Een kijk op de psoas spier door Liz Koch

Liz Koch geeft in haar boek Psoas, de spier van de ziel een interessante zienswijze over de eigenschappen van de psoas. Zij werkt al meer dan veertig jaar met de psoas en lichaamsbewustzijn. Volgens Liz is de psoas de plek waar je emoties worden opgeslagen. De psoas kennen en activeren is een belangrijke methode om balans in je autonome zenuwstelsel te herstellen en daarmee je gevoel van veiligheid. Volgens haar reageert en gedraagt de psoas zich anders dan een normale spier. Het is meer een waarnemingsorgaan, zoals de tong. De psoas bezit volgens Koch kernintelligentie en bestaat uit ‘slim weefsel’. Het is een vloeibaar en responsief orgaan dat subtiel en genuanceerd reageert. In die zin is de psoas zeker te vergelijken met een octopus. Het signaleert bijvoorbeeld ook in hoeverre we afgestemd zijn op de zwaartekracht van de aarde. Het hangt samen met overlevingsreacties en niet onbelangrijk, het geeft ons boodschappen over hoe we gedijen, of we ons veilig of onveilig voelen.

~De psoas is een levend lichaamsdeel

dat de energie van onze kern

en onze ziel vertegenwoordigt~

De psoas kan zowel angst als plezier uitdrukken. Het neemt waar en vertegenwoordigt wat coherent en incoherent is, wat heel is en wat beschadigd is. Het signaleert het verlangen om te overleven en het verlangen om te gedijen. Volgens Koch is de psoas één van de breinen die ons laat weten hoe we ons voelen, waardoor een vorm van direct weten ontstaat. De psoas kan je in dat licht zien als een organisme dat steeds van vorm en energie verandert, omdat het een ontvanger en boodschapper is van alle informatie over hoe het met ons gaat. Het is een lichaamsdeel dat de energie van onze kern en onze ziel vertegenwoordigt.

Brengen we de psoas tot rust, dan brengen we rust aan in het midden. Brengen we rust aan in het midden, dan voelt de psoas zich ook meer op haar gemak.   

De centrale positie van de psoas bij qi-gong

Er zijn veel organen en andere lichaamsdelen in de directe en indirecte omgeving van de psoas. Holistisch gezien is de staat van de psoas bepalend voor het functioneren van ons hele lichaam op fysiek, emotioneel en geestelijk niveau. De psoas heeft invloed op alle drie de energiecentra in ons lichaam – de drie dantians – en daarmee op de energieverdeling in ons hele lichaam.

Bij qi-gong gaat men ervan uit dat het onderste energiecentrum, de onderste dantian, gesitueerd in de onderbuik, de energie van onze essentie, onze levensenergie, bevat.

De nieren liggen aan de binnenkant, tegen de achterkant van de buikholte aan, tegen het bovenste gedeelte van de psoasspier. Bij qi-gong horen de energie van de nieren en bijnieren, als onderdeel van het element water, bij de onderste dantian. De psoas is hier energetisch mee verbonden.

Wanneer we door angst worden bevangen, trekt de psoas zich samen. De bijnieren worden actief door de aanmaak van adrenaline en cortisol. De energiestroom in de blaas- en niermeridianen en het evenwicht van het element water worden daardoor tijdelijk verstoord. Zo wordt een duidelijk verband zichtbaar tussen de werking van de psoas, de onderste dantien en de geactiveerde energie in de nieren.    

In de filosofie van het daoïsme en de TCM (Traditional Chinese Medicine) behoort de zhi bij het element water. De zhi is de ziel of dat deel van de ziel dat verbonden is met wilskracht. Dat wil zeggen, gezonde natuurlijke wilskracht, vanuit onze bron en essentie. Deze wilskracht is de bron van onze spontane zelfexpressie en vertegenwoordigt onze zelfrealisatie en eigenzinnigheid. Het is de energie die mogelijk maakt hoe we ons vanuit ons diepste zijn uitdrukken. Het gaat daarbij ook om moed en overleven.

Dat is duidelijk een andere vorm van wilskracht dan die we vanuit het ego inzetten. Die wilskracht wordt vooral aangezet door hoe we willen en denken te zijn onder invloed van onze omgeving. Dit ego vertegenwoordigt een tegennatuurlijke wilskracht. Lizz Koch zegt in haar boek: “Leren van de psoas als maatstaf is de tegenhanger van het ego als leidraad te nemen.”

Wanneer de psoas door langdurige of vooral vroege stress gewend is aan een aangespannen conditie, wordt onze natuurlijke wilskracht chronisch aangetast. De onnatuurlijk wilskracht die aangedreven wordt door het ego en door de samenleving opgelegde verwachtingen, krijgt dan de overhand. We worden dan afgesneden van onze oorspronkelijke authenticiteit. Hoe meer afstand van onze kern, hoe meer zelfbeheersing door het ego. Hoe meer zelfbeheersing van het ego, hoe meer afstand van onze kern. 

Een wilskrachtcrisis komt volgens Koch tot uitdrukking in het bovenste deel van de psoas, precies daar waar de nieren tegen de psoas aanliggen. Als we de daoïstische uitleg over de zhi daar naast leggen, komt dit naadloos met elkaar overeen. 

In de TCM-leer, met name de leer van de drie dantians, is bekend dat de hoeveelheid Jing, de levensenergie die wordt opgeslagen in de onderste dantian, en de kracht van het immuunsysteem afnemen wanneer we de wil van het ego inzetten om zelfexpressie, de natuurlijke wilskracht, te beheersen.

Met het terugkeren naar een vorm van wilskracht vanuit de zhi kunnen we onze levensenergie voeden. Dit zorgt voor groei en bloei op de niveaus van alle dantians. Dat is goed voor de levensenergie zelf, onze vitaliteit, en het voedt de emotionele energie om ons te verbinden met en te verhouden tot onze omgeving. Ook levert het de energie op die nodig is voor het vergroten van ons bewustzijn. 

Meridianen

Via de blaasmeridiaan en de niermeridiaan, die beide verticaal over de rug en de voorkant van de romp lopen, alsmede de twee centrale meridianen, du-mai en ren-mai, die beide verticaal over het midden van de achter- en voorkant van de romp lopen, wordt energie uitgewisseld met alle organen in de borst- en buikholte. De psoas ligt achter en om de organen in de boven- en onderbuik die verbonden zijn met de spijsvertering en voortplanting, tot diep in de heupen. Via de spierspanning in de psoas en de energie van deze meridianen worden boodschappen uitgewisseld vanuit ons directe weten, het midden, naar de onderbuik en het hart.

Dao De qi-gong en de psoas.

Bij elke sessie starten we met opwarmingsoefeningen. Alle oefeningen hebben een direct of indirect gunstig effect op de conditie van de psoas. Een deel van deze oefeningen zijn gericht op het versterken en soepel houden van de rugspieren. Andere verbeteren de houding en helpen bij het verlichten van spanning en pijn in de onderrug. Bij het opwarmen lopen we alle drie de dantiens door. De doorstroming van energie in de onderste twee dantians en de souplesse van de psoas worden daarmee vergroot.

Bij alle bewegingen wordt aandacht besteed aan de ademhaling. Zoals eerder aangegeven, heeft de psoas via pezen en bindweefsel een directe verbinding met het middenrif. Hierdoor heeft een diepe buikademhaling een direct ontspannend effect op de psoas en bevordert dit een betere energetische doorstroming naar de psoas.

We trainen bij alle bewegingen het lichaamsbewustzijn en de ontspanning. Door de zachte, trage bewegingen en diepe ademhaling leren we de subtiele signalen van spanning in het hele gebied van de psoas op te merken en los te laten.

Tijdens het opwarmen voeren we evenwichtsoefeningen uit. Alle bewegingen, juist ook die we op één been uitvoeren, bevorderen een stevige aarding. Dit heeft een direct effect op de emotionele en mentale stabiliteit en daarmee op ons gevoel van veiligheid. Dit ontspant de psoas. 

~Alle bewegingen bij Dao De qi-gong

hebben een gunstig effect op de conditie van de psoas~ 

De bewegingen van de vier-seizoenen qi-gong hebben direct effect op de conditie van de psoas. Dat begint al bij de oefeningen die horen bij het element Aarde. Deze zijn allemaal gericht op het midden. Doordat bijna alle bewegingen in twee richtingen in de boogstand worden uitgevoerd, wordt gericht gewerkt aan het verlengen en ontspannen van de psoas. Dit gebeurt via de aanhechtingen aan de boven- en binnenkant van de dijbenen en via de subtiele draaiingen van de heup en de rug. Bewegingen die gericht zijn op het stimuleren van de energie die hoort bij de lente, verbonden met het element Hout, hebben ook effect op het midden. Ook werken we in de lente met krachtige bewegingen die de lichaamshouding verbeteren.   

Oefeningen die horen bij de zomer en de herfst, respectievelijk verbonden met de elementen Vuur en Metaal, hebben een gunstig effect op het middenrif en de borst- en rugspieren.       

De oefeningen voor de winter, verbonden met het element Water, hebben een ontspannend en energieversterkend effect op de onderrug en het bekken en daarmee op onze levensenergie en het versterken van de zhi. Alle bewegingen dragen bij aan het verlengen en ontspannen van de psoas, wat leidt tot een soepeler bekken en een grotere bewegingsvrijheid. De zachte, trage bewegingen zijn gericht op loslaten in plaats van forceren en hebben een helend effect op de psoas.

In alle qi-gong series wordt op wisselende manieren gewerkt aan de psoas die daardoor weer terugkeert naar de oorspronkelijke staat van een vloeibaar en responsief orgaan (Liz Koch) dat subtiel en genuanceerd reageert op lastige situaties. Dit helpt om meer en meer onze conditioneringen en hinderlijke patronen los te laten. We hebben zo invloed op onze ontspanning en gevoel van veiligheid. We aarden beter, stralen meer stevigheid uit en kunnen tegelijkertijd meebewegen, ook wanneer het even tegenzit.

CONTACT

Dirk Keuning; 06-83679031; dirk@grastraining.nl; via contactformulier.

Kijk anders ook even op daodeqigong.nl of daodecoaching.nl

Laatste nieuws: facebook

Meer weten over Dirk: https://grascoaching.nl/over-dirk